Nga Agron Gjekmarkaj
Me 9 Prill të vitit 1994 në një qytet të vogel në Antrodoko mes Lazios dhe Abrucios shuhej piktori i famshem shqiptar Lin Delija. Në mesin e viteve 40 në pikun e terrorit komunist kunder klerit katolik Delija një nxenes i tyre u arratis nga Shqiperia në fillim në Jugosllavi ku studioi në akademinë e Zagrebit e me pas në Romë nē “Belle arti” si student i perzgjedhur i të medhenjeve Mafei e Bartoli .
Shpejt u bë i njohur në metropolin e madh me emrin e antik Roma qytet ky para dy vitesh e nderoi me një tieter ekspozite e prani autoritetesh e personalitetesh.
Si pak europian e si asnjë shqiptar tjeter i bashkohesisë Lin Delija ju perkushtua artit të shënjtë gjini në të cilen Vitorio Sgarbi kritik italian me peshe e percaktoi si nder me të shquarit e 900-tes e ketej. Ekspozoi në shumē vemde të Botes, Amerike, Kanada, Gjermani, Spanje , në shumë qytete italiane ku veprat e tij i gjejmë sot e kesaj dite , në pinakoteka , në Muzeun e Vatikanit, në atë të Breshias, Në Bashkinë e Romes, në Universitetin La Sapienza e gjithandej. Dy muzeume me veprat e tij gjinden sot në atdheun e artit në Itali një në Antrodoko ku kaloi një pjesë të jetes pas viteve 70 dhe një tjeter në qytetin e Ozimos. Lin Delia ishte një mendimtar e intelektual i rangut të lartë cilesi keto që i pershfaq kudo në vepren e tij në të cilen gjithashtu strehoi per jetë edhe Shqiperinë e shqiptaret, brengat , sfidat, madheshtinë, qendresen e karakterin në shekullin e tyre ekzistencial. Nda dashamires të tij e sidomos nga shoqata “Lin Delija” në Itali u bë e mundur që disa vepra në fillim ti dhuroheshin Galerisë së Arteve , me pas të realizoheshin tre ekspozita nder vite, një nder të cilat edhe në Presidencen e Repulikes e pas disa vitesh një sasi e konsiderueshme pikturash ju dhuruan françeskanve në Shkoder. Piktura që ju dhurua Presidences së Republikes një portret vajzeje qysh në kohen e Bamir Topit një kryveper e llojit me vlere të madhe financiare ka shetitur në disa zyra, në viziten e fundit që kam patur në atë institucion e kam parë në qoshen e një sekretareje. Ajo degdisje deshmon që nuk ja dinin vleren e cila nga “beni culturali” eshtë çmuar nga ana monetare diku tek 100 mije euro. E dhashë këtë shembull si deshmi e ndergjegjesimit të paket që izolimi mendor e mendesite provinciale nuk na lënë të njohim e të çmojme gjenitë tanë që diktatura i detyroi të iknin dhe fati i mirë të shkelqejnë e të na bëjnë krenar.
Në kete pervjetor gjej rast ti kujtoj , Kryetarit të Bashkisë Shkoder Spahia, Ministres Margeriti dhe Kryeministrit Rama meqënëse veprat janë ( tek françeskanet e jo vetem) të gjejnë mundesinë që edhe në vendin e tij Lin Delija të nderohet siç i ka hije ose më mirë siç ne kemi nevojë për të, ndergjegjia jonë, arti ynë, studentet tanë , vetë historia ! Lin Delija, Ibrahim Kodra, Gjelosh Gjoka, Mikel Koliqi, Mark Lukiç( Luka) janë piktoret europianë të Shqipërisë edhe kur ne e mohonim kontinentin tonë të vjeter Delija është i vetmi piktor në Botë për të cilin pozoi Nënë Tereza.
