Qindra të rinj kroatë kanë nisur shërbimin e detyrueshëm ushtarak për herë të parë që nga viti 2008, kur vendi e kishte hequr këtë detyrim.
Stërvitja do të zhvillohet në kazermat ushtarake në tre zona të ndryshme të Kroacisë. Rekrutët pritet të paraqiten në objektin ushtarak më të afërt me vendbanimin e tyre, ku do të pajisen me uniformat dhe pajisjet përkatëse, si dhe do të sistemohen në konviktet e kazermave. Për dy muajt e ardhshëm ata do t’i nënshtrohen disiplinës ushtarake.
Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura të Kroacisë, Tihomir Kundid, tha se të rinjtë tashmë janë shkëputur nga mjedisi civil, por siguroi se procesi do të zhvillohet me kujdes.
“Do t’i përshtasim hap pas hapi, në mënyrë që të mos përjetojnë stres të tepërt”, u shpreh ai.
Ndërkohë, rekrutët do të lejohen të mbajnë telefonat celularë, me përjashtim të kohës së stërvitjes, kur përdorimi i tyre do të jetë i ndaluar. Rreth 800 persona përbëjnë grupin e parë të rekrutëve. Më shumë se gjysma e tyre janë paraqitur vullnetarisht për shërbim, pa pritur thirrjen zyrtare. Rreth 10 për qind e rekrutëve janë gra, të cilat në Kroaci nuk janë të detyruara të kryejnë shërbimin ushtarak.
Autoritetet kroate theksojnë se vetëm 10 persona janë regjistruar deri tani si kundërshtarë të ndërgjegjes. Ata do të kryejnë shërbim civil për katër muaj, duke përfituar më pak se gjysmën e pagesës mujore prej 1 mijë e 100 eurosh që u jepet rekrutëve ushtarakë.
Sipas gjeneralit Kundid, programi i stërvitjes do të jetë “shumë dinamik dhe interesant”. Ai do të përfshijë aftësi tradicionale ushtarake, por edhe njohuri moderne si kontrolli bazë i dronëve, mbrojtja nga dronët dhe teknikat e luftës kibernetike.
Vendimi i Kroacisë për të rikthyer shërbimin e detyrueshëm ushtarak lidhet edhe me situatën e sigurisë në rajon dhe me luftën në Ukrainë. Midis Kroacisë dhe zonës së konfliktit ndodhet vetëm Hungaria.
Ministri kroat i Mbrojtjes, Ivan Anusic, deklaroi se situata e sigurisë në rajon ka ndryshuar ndjeshëm vitet e fundit.
“Situata në Kroaci dhe në të gjithë rajonin tonë ishte e qëndrueshme. Tani është krejtësisht ndryshe. Prej katër vitesh po shohim jo vetëm agresionin rus në Ukrainë, por edhe aktivitetet e përfaqësuesve të Rusisë në vende të ndryshme të Evropës”, tha ai.
Ndërkohë, edhe vendet fqinje mund të ndjekin të njëjtin hap. Në Slloveni, partia më e madhe opozitare ka propozuar rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak përpara zgjedhjeve parlamentare të këtij muaji.
Në Serbi, presidenti Aleksandër Vuçiç ka paralajmëruar se shërbimi ushtarak do të rikthehet brenda 12 muajve të ardhshëm. Beogradi ka rritur gjithashtu ndjeshëm shpenzimet për mbrojtjen.
Këto zhvillime kanë shtuar shqetësimet në Kosovë dhe Bosnje. Nga ana tjetër, Serbia ka shprehur shqetësim për aleancën e re ushtarake të Kroacisë me Kosovën dhe Shqipërinë.
Sipas analistit të çështjeve të Ballkanit dhe konflikteve ndërkombëtare, James Ker-Lindsay, çdo zhvillim ushtarak në rajon rrit tensionet.
“Çdo zhvillim ushtarak në Ballkan e bën rajonin më pak të sigurt, sepse secili e interpreton atë si një veprim të drejtuar kundër tij”, tha ai.
Megjithatë, programi i shërbimit ushtarak në Kroaci tashmë ka nisur. Deri në fund të këtij viti priten edhe tre grupe të tjera rekrutësh, me synimin që çdo vit të trajnohen rreth 4 mijë persona.
Kroacia është një nga dhjetë vendet anëtare të NATO-s që kanë rikthyer shërbimin e detyrueshëm ushtarak, së bashku me Greqinë, Turqinë, vendet skandinave dhe shtetet baltike.
