Republika e Kryetarokracisë!

Nga Denis Dyrnjaja

Demokracia nuk është vetëm një proces votimi, por një sistem vlerash, përfaqësimi dhe mbi të gjitha, një fushë gare. Ajo duhet të nisë aty ku lind politika, brenda partive. Por sot, partitë politike janë kthyer në bunkerë besnikërie ndaj një individi, jo në bashkime vullnetare idesh e alternativash sikurse duhej të ishin.

Në kushtetutë, Shqipëria është një republikë parlamentare. Në realitet, është bërë një republikë kryetarësh. Çdo parti ka njëshin e saj të padiskutueshëm, të palëvizshëm dhe sigurisht të pakonkurrueshëm. Ai vendos për gjithçka, listat e atyre që duhet të zgjidhen, orientimin, qëndrimin, zërin dhe heshtjen politike. Ai është udhëheqës dhe gjykatës i fatit të secilit në parti.

Aty ku ka tentativa për një ide apo mendim ndryshe, ndodh përçarja dhe përjashtimi. I përjashtuari ose vetëlarguari krijon pastaj partinë e tij dhe bën të njëjtat gjëra që i kanë bërë më parë atij në partinë ku aderonte. Ndërkohë fenomeni shtrihet në të gjithë spektrin politik.

Garë reale nuk ka. Partitë politike janë shndërruar në organizata pa instrumente konkurrimi, pa qarkullim idesh dhe pa meritokraci. Në vend të debatit ka besnikëri të verbër, në vend të përballjes, servilizëm, në vend të përfaqësimit, emërime klienteliste. Askush nuk zgjidhet nga poshtë, gjithçka vendoset nga lart.

Zgjedhjet dhe garat janë shndërruar në procese formale, institucionet zbatojnë vendimet e kryetarëve dhe qytetarët janë bërë me dëshirë ose pa dëshirë spektatorë që shohin një shfaqje të imponuar, por edhe të pranuar prej tyre.

Nëse partitë nuk i kthehen rolit të tyre si habitate politike, si forume konkurrimi e përfaqësimi, atëherë gjithçka tjetër që buron prej tyre, parlamenti, qeveria, pushteti lokal, nuk kanë produkt demokracie, por autokracie e cila gjendet në çdo kryetar partie. Kujtoni individët që drejtojnë partitë dhe mendoni sa vite drejtojnë pa asnjë garë pa asnjë rival.

Janë popujt ata që korrigjojnë politikën dhe jo politika popullin. Përsa kohë populli nuk do të ushtrojë këtë funksion, atëherë mos prisni demokraci, por formalokraci.