Banka e Shqipërisë u rekomandon bankave të nivelit të dytë t’ua “delegojnë” operatorëve të specializuar shitjen e pronave të sekuestruara nga kreditë e pakthyera, shkruan Gazeta Shqiptare. “Duke qenë se administrimi i këtyre portofoleve nuk është veprimtari e mirëfilltë e një banke tregtare, bankat duhet të vlerësojnë në vijim nevojën dhe përfitimin që këtë proces t’ua kalojnë subjekteve jobankare më të specializuara, sipas të gjitha formave që njeh kuadri ligjor.
Banka e Shqipërisë do ta mbështesë këtë proces bazuar në analizën që do të bëjnë bankat rast pas rasti dhe brenda përgjegjësive të saj ligjore”, këshillon Banka. Bankat e nivelit të dytë nuk kanë arritur të kryejnë shitjen e pengjeve nëpërmjet shoqërive përmbarimore, bankat posedojnë aktualisht 22 miliardë lekë kolateraleve në formën e objekteve, kryesisht ndërtesa.
Pasuritë
Bankat e nivelit të dytë kanë gjendje në pasuri të paluajtshme, prona të bllokuara nga kolateralet e kredive të pakthyera 22 miliardë lekë ose 200 milionë dollarë. Bllokimi i lekëve ose valutës në pasuri të paluajtshme ka disa efekte negative, por dy prej tyre janë më të rrezikshme për sistemin financiar.
I pari është rreziku i rënies së çmimit të këtyre pasurive gjatë kohës që mbahen nga bankat, duke ulur shumën e përfituar nga shitja dhe i dyti mbajtja e këtyre pasurive ka kosto dhe rritja e tyre sipas Bankës së Shqipërisë, mund të ndikojnë negativisht likuiditetin e një banke. Të dhënat janë bërë publike në raportin e fundit të Bankës së Shqipërisë për stabilitetin financiar, i cili bën të ditur se nëse në vitin 2012 bankat zotëronin prona të paluajtshme me vlerë 5 miliardë lekë, në fund të vitit 2015 vlera arriti në 22 miliardë lekë.
Raporti
Banka e Shqipërisë bëri të ditur dje se vlera e kolateraleve në pronësi të bankave, pasi kanë dështuar shitjet nga përmbaruesit, është rritur ndjeshëm më 2015-ën. Tetë janë llojet kryesore të rrezikut që lidhen me veprimtarinë bankare: rreziku i kredisë, rreziku i normës së interesit, rreziku i likuiditetit, rreziku i çmimit, rreziku operacional, rreziku i përputhshmërisë, rreziku strategjik dhe ai reputacional. Ndërkohë që rreziku i çmimit përbën rrezikun kryesor që lidhet me pasuritë e paluajtshme.
Një rënie e çmimit të pasurive të paluajtshme, gjatë periudhës së mbajtjes në bilanc mund të zvogëlojë si vlerën e aktivit në bilanc, ashtu edhe të ardhurat që mund të realizohen nga shitja e kolateralit pasuri e paluajtshme. Njëkohësisht, një shitje në masë e këtyre kolateraleve nga ana e bankave (fire sale) mund të dëmtojë rëndë tregun e pasurive të paluajtshme, duke ndikuar jo vetëm mbi të ardhurat e bankës, por edhe mbi vlerën e kolateraleve, pasuri e paluajtshme të pranuar gjatë procesit kredidhënës, me pasoja në cilësinë e portofolit të kredisë dhe nivelit të mjaftueshmërisë së kapitalit.
Banka e Shqipërisë thekson se politikat operacionale dhe procedurat që lidhen me këto lloj aktivesh mund të kontribuojnë në shtim të rrezikut operacional, duke rezultuar në të ardhura më të ulëta nga kolateralet në pronësi dhe shpenzime të larta; përpjekje joadekuate dhe joefektive shitjeje, prishje/shkatërrim të kolateralit/eve, humbje jo të njohura dhe norma më të ulëta rikuperimi. Rreziku i mospërputhshmërisë së bankës me detyrimet ligjore për administrimin e pronave mund të shoqërohet edhe me cenim të reputacionit të saj në marrëdhënie me konkurrentët apo me klientët, lajmëron Banka e Shqipërisë.
BW
