Nga Fatmir Merkoçi*
Pritshmëria në popull dhe sidomos e atyre që vuajtën dhe vuajnë padrejtësinë dhe korrupsionin nëpër gjykata e prokurori, ishte tepër i madh. Të gjithë menduan e shpresuan tek kjo Reformë e re e Drejtësisë. Por, me sa duket, shqiptarët duhet të jetojnë vetëm me shpresë, për të mbetur gjithmonë të zhgënjyer.
Në shkrimet e mëparshme kam shkruar se: Kjo reformë nuk do jetë frytdhënëse. Si e tillë, nuk do vendosi drejtësinë e munguar në vite. Ata që e trajnuan këtë reformë, nuk mundeshin ta ndërtonin në formë pozitive por, do e shfrytëzonin për të krijuar hapësira ligjore, për të realizuar pandëshkueshmërinë.
Që të bësh një reformë, e para, duhet të deklarosh dështimin e sistemit që kërkon ta reformosh. Por, jo vetëm që nuk u deklarua por, dhe vetë reforma nisi në mënyrë anti-ligjore. Si e tillë, ajo ishte e destinuar të kishte një dështim linear. Pse them linear?
Kemi dështimin e madh në Kushtetutë, e cila nuk ishte e bazuar në doke, zakone, tradita apo dhe në kanunet tona, të cilat në vetvete përfaqësonin Kushtetutën e jugut apo veriut. Kushtetuta u bë po nga ata që bënë dhe Kushtetutën e vitit 1998, e cila u aprovua me referendum. Por nga momenti i hyrjes në fuqi, e më pas, apo kur u mendua se ligjet e reformës kërkonin dhe bazën ligjore të Kushtetutës, ajo pësoi ndryshime të thella dhe radikale. Nuk duhet lënë në harresë se, 57 nenet e saj, u miratuan nga Kuvendi 100% ose me 140 vota. Duke i hequr të drejtën sovranit për të votuar ndryshimet e saj.
Çdo kush mendoi se tashmë nuk do kish ndryshime. Reforma u plotësua, institucionet e saj po ashtu. Por me sa duket, shqiptarët janë mësuar me zhgënjime. Opozita dorëzoi mandatet si “ luftë politike” kurse Kuvendi i zëvendësoi me listat pasardhëse, por numri i deputetëve nuk u plotësua me 140. Tashmë kishim një Kuvend ilegjitim nga pikëpamja kushtetutës. Dhe Presidenti u duk se do bënte detyrën kushtetuese, por më shumë u mor me shantazhe e sharje të atyre që i konsideronte tashmë kundërshtar.
Partia qeverisëse nuk ndali në këtë moment. Ajo si shumicë e Kuvendit nuk kërkoi legjitimitetin e ti. Kështu vendi u bë me një pozitë dhe dy opozita, ku ajo realja gjendej jashtë Kuvendit, kurse ajo shtojca, e cila s’kish as moral e as nivel, vazhdoi ta legjitimojë qoftë Kuvendin dhe qoftë qeverinë.
E ndodhur në këto kushte dhe duke pasur dhe mbështetjen e ndërkombëtarëve, Rama si kryeministër, vazhdoi lojën e tij. Deputetët e opozitës në sallë, jo thjesht Ju bindën verbërisht çdo propozimi, por kështu u korrigjuan 15 ligje po nga ky Kuvend. Pra brenda 2 apo 3 vjetëve, çdo gjë u përmbys.
Këto nuk ishin ligje të thjeshta, pasi ishin ligje kushtetuese: Ligji i Korporatës, Ligji i veçantë i Teatrit Kombëtar, Ligje për P.P.P.-të, Kodi Penal, Kodi Zgjedhor. Të gjitha këto ligje, u miratuan me një shumicë të frikshme, po të kemi parasysh se Kuvendi kish vetëm 120 deputet tashmë.
Miratimi apo rregullimi i këtyre ligjeve solli një rritje galopante të korrupsionit dhe përplasje të forta Presidencë-Kuvend e Qeveri. Pra në tërësinë e saj, solli një amulli në sistem. Ishin konflike që nuk ishin parë as në ditët më të errëta të vendit.
Tashmë jemi përsëri në amulli të Reformës, ku ping-pong-u i gjykatave vazhdon. Mos funksionimi i piramidës në drejtësi është e dukshme dhe e prekshme. Organet e reja nuk kanë dhënë asnjë gjë konkrete në luftën kundër korrupsionit e krimit të organizuar. Dhe ato arrestime janë bërë falë hetimeve të partnerëve ndërkombëtarë. Asnjë “peshk i madh” nuk ndodhet në rrjetën e SPAK-ut edhe pse kaluan plot 5 vjet. Asgjë nuk duket në horizont. Tashmë çdo kush, me të drejtë thotë se kjo është Reforma e cironkave. Ajo që është më trishtuese mbetet te “vrasja” e shpresës tek shqiptarët, të cilët e mirëpritën propozimin e ndërkombëtarëve për Reformë, por nuk besojnë tashmë se kjo lloj reforme do dënojë kapot e korrupsionit që në çdo rast, drejtohen nga mafia e politikës.
Tashmë duhet një betejë dhe mund i madh, për ta zhbërë këtë situatë. Ashtu siç jam shprehur dhe më parë: Edhe kjo gjendje e ka një zgjidhje ligjore, për të mos ngelur vetëm në kuadër të konstatimit e analizës. Ka zgjidhshmëri për këtë katrahurë. Mjafton vetëm shqyrtimi nga Gjykata Kushtetuese e legjitimiteti të Kuvendit dhe të paktën 15 ligjet e korrigjuara e ndryshuara do bëhen absolutisht të pa vlefshëm. Ky do ishte dhe një gurë prove për vetë Gjykatën Kushtetuese si garantuese e kushtetueshmërisë në vend.
*Avokat
