Nga Gjon Ndreja
Po ndaj me ju një eksperiencë rreth reagimit te bizneseve dhe qytetarëve nga ndryshimi i çmimeve.
Me datë 11.03.2022 udhëtova për në Pogradec me mjetet e transportit privat të liecensuara. Ishte një minibus tip “Sprinter” me kapacitet 25 vende. Çmimi i biletës gjatë vitit 2021 kur unë kam udhëtuar ka qenë 450 lekë për person. Atë ditë fatorinoja na komunikoi se çmimi ishte 600 lekë për person ose mbi 33 % me i lartë dhe kjo si rrjedhojë e rritjes së çmimit karburantit në të njëjtën masë. Menjëherë kuptova se kjo ishte një rritje abuzive por u detyrova të paguaja çmimin e biletës. Çmimi i biletës nuk mund të rritet në të njëjtën masë me rritjen e karburantit, pasi ky zë në rastin më të favorshëm jo më shumë se 50 % të kostos.
Sot me datë 14.03.2022 u ktheva nga Pogradeci me të njëjtën automjet që shkova dhe çmimi i biletës ishte po ai, si do që çmimi i karburantit është ulur me më shumë se 20 %. E pyeta fatorinon lidhur me këtë por ai më tha: “po deshe hajde po deshe rri”.
Sa më sipër më shtyu të bëj disa llogaritje të përafërta me interpolim, për të matur ndikimin e ndryshimit të çmimit të karburantit në çmimin e biletës duke ruajtur të njëjtën masë fitimi për subjektin e transportit. Si përfundim më rezulton se çmimi i biletës nuk duhej të ishte rritur më shumë se 37 lekë ndërkohë që ai është rritur rreth tre herë ose114 lekë. Shihni llogaritjet në tabelë.
Nga sa më sipër konkludoi se:
1.Qeveria duhet të vendosë nën kontroll rritjen e çmimeve duke detyruar subjektet që në rastin maksimal, të respektojnë proporcionalitetin në rritjen e çmimeve.
2.Subjektet nuk janë të ndjeshme dhe nuk reflektojnë pozitivisht ndryshimin e elementëve të sistemit tatimor, si heqjen e taksave apo ndryshimin e tyre por janë të prirura drejt abuzivizmit dhe rritjes së fitimeve.
3.Politika e Qeverisë për rimbursimin e shtresave në nevojë është efikase, përkundrejt ndryshimit të elementëve të sistemit tatimor. Kjo është në sinkron edhe më rekomandimet e institucioneve financiare ndërkombëtare ( FMN ).
Është e provuar se ndryshimi i elementëve të sistemit fiskal nuk sjell uljen e çmimeve por rritjen e fitimeve dhe spekullim.
