Kryeministri Edi Rama deklaroi sot se procesi i prokurimeve publike në Shqipëri do të transformohet tërësisht përmes inteligjencës artificiale, duke reduktuar ndjeshëm ndërhyrjen njerëzore. Gjatë aktivitetit “30 vjet Prokurime Publike”, ai tha se vendi po hyn në një fazë të re teknologjike që synon rritjen e transparencës dhe uljen e gabimeve apo abuzimeve.
“Ne po e vazhdojmë reformën sepse duam të shkojmë aq larg sa na çon bekimi i sotëm i teknologjisë dhe Inteligjencës Artificiale që janë dhurata të një kohe të re për vende si i yni ku gjithë prapambetja e shkaktuar nga historia, mund të kapërcehet me fuqinë e progresit që të jep teknologjia. Sot ne jemi në një proces të avancuar për të kaluar të gjithë procesin e prokurimeve në duart e inteligjencës artificiale, me një përqindje shumë të lartë të procesit që nuk përfshin njeriun”, tha Rama.
Ndalur te debati mbi përdorimin e inteligjencës artificiale në prokurimet publike, Rama kundërshtoi shqetësimet se algoritmet mund të manipulohen nga njerëzit. Sipas Kryeministrit, “Diella” nuk do të operojë në mënyrë të pavarur apo të pakontrollueshme, por çdo veprim i saj do të jetë i dokumentuar dhe i hapur për verifikim nga aktorët e interesuar.
“Ajo që është shumë e thjeshtë për t’u shpjeguar është fakti se Diella nuk do të veprojë në mënyrë totalisht të pavarur nga sytë e të gjithë aktorëve të interesuar, por do të jetë në çdo hap e auditueshme nga çdo aktor i interesuar sepse i gjithë procesi që do zhvillohet përmes inteligjencës artificiale, do të jetë i bazuar në të gjitha kërkesat e ligjit të prokurimeve sa i përket dokumentacionit përkatës dhe cilido që do të dojë ta shikojë manualisht me sytë e njeriut procesin, do të ketë mundësi ta bëjë këtë. Kjo do të thotë që asgjë që del nga procesi si rezultat nuk do të jetë e pagjurmueshme në rast nevojë auditimi të hapave që sollën rezultatin. Vendimin përfundimtar por nxjerrjen enjë rezultati do ta marrë përsëri komisioni përkatës, bazuar në të dhënat që Diella do të nxjerrë në tavolinë”, theksoi ai.
Ai shtoi më tej se sfida më e madhe e viteve të fundit ka qenë mungesa e ekspertizës profesionale. Për këtë arsye, Rama theksoi se qeveria ka ndërmarrë një reformë të thellë duke i zhvendosur të gjitha prokurimet nga ministritë drejt Operatorit të Blerjeve të Përqendruara.
Rama theksoi se përdorimi i inteligjencës artificiale synon të rrisë integritetin, efikasitetin dhe profesionalizmin në një sektor ku gabimet shpesh lidhen jo me korrupsionin, por me mungesën e njohurive teknike.
“Njerëzit që do merren me Prokurimet duhet të kenë një përgatitje shumë të lartë. Prokurimet janë procese që kërkojnë ekspertizë dhe që kërkojnë integritet moral, por edhe integritet të lartë profesional dhe në këtë aspekt, sfida jonë ka qenë dhe mbete e jashtëzakonshme sepse në Shqipëri zhvillohen mijëra prokurime çdo vit dhe përfshihen mijëra njerëz të cilët duhet të kenë nivelin e duhur profesional dhe në shumë raste, mangësitë nuk janë domosdoshmërisht që lidhen me një ndërhyrje të korrupsionit në proces, por mungesës së ekspertizës. Këtë e kemi luftuar edhe më një ndryshim rrënjësor duke i hequr të gjitha prokurimet nga Ministritë dhe agjencitë kryesore, për t’i çuar të gjitha te operatori i blerjeve të përqendruara që do kthehet në një institucion të lartë përsa i përket ekspertizës së prokurorimeve”, tha Rama.
