Qeveria shqiptare ka zyrtarizuar krijimin e bazës së të dhënave shtetërore për arsimin e lartë, duke shënuar një hap vendimtar drejt digjitalizimit të plotë të universiteteve.
Me anë të një vendimi të Këshillit të Ministrave (VKM), miratohet krijimi i Sistemit të Menaxhimit të Informacionit të Arsimit të Lartë (SMIAL), i cili do të shërbejë si “truri” elektronik për çdo të dhënë akademike në Republikën e Shqipërisë.
Çfarë është SMIAL dhe kush e menaxhon?
Sipas vendimit, institucioni që do të ketë “çelësat” e këtij sistemi është Qendra e Shërbimeve Arsimore (QSHA). Kjo qendër do të administrojë bazën e të dhënave ku do të grumbullohet çdo informacion, duke nisur nga regjistrimi i studentit në vitin e parë, numri i matrikullimit, ecuria e notave, e deri te lëshimi i diplomës.
Sistemi i ri i jep fund epokës së regjistrave të shkëputur fizikë, duke detyruar të gjitha Institucionet e Arsimit të Lartë (IAL), publike dhe private, që të hedhin të dhënat në këtë sistem të centralizuar.
Lidhja me Gjendjen Civile
Një nga risitë më të mëdha të SMIAL është ndërveprimi automatik me regjistrat e tjerë shtetërorë. Sistemi do të marrë të dhëna në kohë reale nga:
Regjistri Kombëtar i Gjendjes Civile (për identitetin e studentëve);
Sistemi i Tatimeve dhe Regjistri Tregtar;
Regjistri i të Huajve.
Kjo do të thotë se studentëve nuk do t’u kërkohet më të dorëzojnë dokumente që shteti i disponon tashmë, si certifikata personale apo vërtetime të tjera administrative, pasi sistemi i “thith” ato automatikisht.
Transparencë për diplomat dhe kuotat
Vendimi përcakton qartë rolet: Universitetet janë “krijuesit” e të dhënave (hedhin notat, strukturën, diplomat), ndërsa Ministria e Arsimit dhe QSHA konfirmojnë dhe certifikojnë.
Kjo strukturë pritet të rrisë sigurinë juridike të diplomave, duke eliminuar mundësitë për falsifikime apo lëshim diplomash fiktive, pasi çdo diplomë duhet të gjenerohet dhe regjistrohet përmes numrit unik të matrikullimit në sistem.
Gjithashtu, sistemi do të monitorojë rreptësisht kuotat e pranimit dhe tarifat.
Mbrojtja e të dhënave
VKM-ja sanksionon se përpunimi i të dhënave në SMIAL do të kryhet në përputhje të plotë me legjislacionin për mbrojtjen e të dhënave personale.
Aksesi do të jetë i hierarkizuar, ku çdo institucion (Ministria, QSHA, ASCAL, AKFAL) do të ketë të drejta specifike vetëm për sferën e tij të kompetencës.
Ky vendim hyn në fuqi menjëherë dhe ngarkon institucionet përkatëse arsimore për zbatimin e tij, duke hapur rrugën për një menaxhim modern dhe transparent të arsimit të lartë në vend.
