Presidenti rus Vladimir Putin dhe presidenti serb Aleksandar Vuçiç diskutuan bashkëpunimin e mëtejshëm në sektorët e energjisë, naftës dhe gazit, transportit dhe kujdesit shëndetësor gjatë një telefonate, tha Kremlini të shtunën.
Sipas deklaratës, udhëheqësit diskutuan aspekte të ndryshme të zhvillimit të mëtejshëm të partneritetit strategjik ruso-serb.
“U diskutuan aspekte të ndryshme të zhvillimit të mëtejshëm të marrëdhënieve të partneritetit strategjik ruso-serb, duke përfshirë industrinë e energjisë, naftës dhe gazit, transportit dhe kujdesit shëndetësor”, tha ajo.
Diskutimi vjen në një kohë kur Serbia përballet me pasiguri mbi bashkëpunimin e saj në fushën e energjisë me Rusinë. Marrëveshja aktuale e furnizimit me gaz rus do të skadojë në fund të shtatorit, ndërsa licenca amerikane që i lejon kompanisë serbe të naftës, NIS, në pronësi ruse, të vazhdojë të operojë, gjithashtu do të skadojë më 30 shtator.
Rusia ka mbetur furnizuesi kryesor i gazit për Serbinë, me gazin rus që përbën më shumë se 80% të furnizimeve serbe.
Sipas zgjatjes së fundit të dakordësuar në qershor, Gazprom vazhdoi furnizimet në Serbi me “kushte të qëndrueshme dhe të përballueshme”.
Në mars, Vuçiç tha se Serbia po paguante rreth 320-330 dollarë për 1,000 metra kub sipas formulës së lidhur me naftën, krahasuar me rreth 690 dollarë për gazin e blerë me çmimin mbizotërues të tregut TTF në atë kohë.
Gazi rus arrin në Serbi nëpërmjet tubacionit TurkStream përmes Turqisë dhe Bullgarisë. Seksioni i sistemit Balkan Stream e transporton gazin përmes Serbisë drejt Hungarisë dhe Bosnjës dhe Hercegovinës.
Rruga zëvendësoi marrëveshjen e mëparshme të tranzitit përmes Ukrainës dhe Hungarisë dhe, sipas autoriteteve serbe, uli ndjeshëm kostot e transportit.
Udhëheqësit diskutuan gjithashtu lidhjet e transportit. Serbia ka mbetur i vetmi vend evropian me lidhje ajrore të drejtpërdrejta të planifikuara me Rusinë që kur BE ndaloi transportuesit rusë nga hapësira e saj ajrore në vitin 2022, me Air Serbia që vazhdon të operojë fluturime drejt qyteteve ruse.
Në shtator, Rusia u dha gjithashtu linjave ajrore serbe të drejtën për të operuar fluturime të rregullta për në Kaliningrad. Në të njëjtën kohë, vazhdimi i lidhjeve ajrore direkte ka mbetur politikisht i ndjeshëm për shkak të presionit mbi Serbinë për marrëdhëniet e saj me Moskën.
Ka pasur gjithashtu raportime dhe spekulime rreth Serbisë që do të vendosë kërkesa për viza për qytetarët rusë. Vuçiç konfirmoi në qershor se Serbia nuk ka plane për të futur një masë të tillë, duke deklaruar se qeveria as nuk e ka marrë në konsideratë atë.
Vuçiç falënderoi Rusinë për mbështetjen e saj ndaj Serbisë dhe shprehu mirënjohje të veçantë për ndihmën ruse në luftimin e zjarreve në pyje.
Presidenti serb e përgëzoi Putinin për zgjedhjet e suksesshme të Dumës Shtetërore dhe e informoi atë mbi përgatitjet për zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi.
“Të dyja palët theksuan papranueshmërinë e ndërhyrjeve të jashtme në proceset zgjedhore”, thuhet në deklaratë.
Udhëheqësit diskutuan gjithashtu për çështjet ndërkombëtare, përfshirë konfliktin në Ukrainë. Vuçiç ndau përshtypjet e tij nga pjesëmarrja në javën e nivelit të lartë të sesionit të 81-të të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork.
Gjatë një shkëmbimi pikëpamjesh mbi situatën në Ballkan, Putin dhe Vuçiç theksuan rëndësinë e ruajtjes së kuadrit të Dejtonit në Bosnje dhe Hercegovinë dhe sigurimit të të drejtave dhe interesave legjitime të Republikës Srpska, tha Kremlini.
