Ndërsa shumica e qeverive evropiane kanë bërë thirrje për përmbajtje pas përshkallëzimit të dhunës në Lindjen e Mesme, Shqipëria është shfaqur si një nga mbështetësit më të zëshëm të veprimit ushtarak SHBA-Izrael kundër Iranit, me udhëheqësit e saj të lartë që mbështesin publikisht sulmet dhe bëjnë thirrje që Garda Revolucionare e Iranit të klasifikohet si një organizatë terroriste.
Qëndrimi i Tiranës pasqyron si mbështetjen e palëkundur të Shqipërisë për SHBA-në, ashtu edhe marrëdhëniet e saj të dobëta me Iranin, të cilat kanë qenë prej kohësh të tendosura nga vendi ballkanik që strehon anëtarë të grupit opozitar iranian në mërgim Mujahideen-e-Khalq (MEK).
Ndërsa u përhapën lajmet për sulmet fillestare dhe hakmarrjen iraniane , kryeministri Edi Rama përdori mediat sociale për të shprehur mbështetje të qartë për Uashingtonin dhe Izraelin, duke deklaruar se “Është koha për të prerë litarin dhe për të kaluar direkt në temë”.
“Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike është një organizatë terroriste dhe duhet të trajtohet si e tillë”, shkroi Rama më 28 shkurt. “Jo vetëm përmes sanksioneve kundër Republikës Khomeiniste, por duke e quajtur zyrtarisht me emrin e saj të vërtetë dhe duke e listuar atë midis organizatave terroriste, siç kanë bërë tashmë Shtetet e Bashkuara dhe Kanadaja.”
Rama shkoi më tej se shumica e udhëheqësve evropianë, të cilët kryesisht nuk i kanë mbështetur sulmet dhe në vend të kësaj kanë bërë thirrje për ulje të tensioneve pasi Irani u hakmor kundër Izraelit dhe objektivave të lidhura me SHBA-në në Gjirin Persik.
“Jo vetëm sepse qëndrojmë të vendosur me Izraelin dhe me vendet vëllazërore arabe që kërkojnë paqe. Jo vetëm sepse mbështesim Shtetet e Bashkuara në mbështetjen ushtarake të Izraelit sot nën udhëheqjen e Presidentit Donald Trump”, shkroi Rama. “Por para së gjithash, në një ditë si kjo, kur kërkohen vepra, jo vetëm fjalë, në nderim të viktimave të pafundme të pafajshme të Trupave të përgjakshme të Gardës Revolucionare Islamike.”
“Ne mbështesim plotësisht çdo përpjekje vendimtare për të parandaluar një herë e përgjithmonë vrasësit në Teheran nga përvetësimi i kapacitetit bërthamor ose çdo kapaciteti tjetër ushtarak për të dëmtuar Izraelin ose ndonjë komb tjetër paqedashës në Lindjen e Mesme”, shtoi ai. “Terrorizmi duhet të emërtohet. Dhe pasi të emërtohet, duhet të ndalet.”
Linja e ashpër e Shqipërisë pasqyron vite të tëra të përkeqësimit të marrëdhënieve me Teheranin, kryesisht për shkak të strehimit të MEK-ut nga ana e saj. Në shtator 2022, Rama njoftoi se Irani ishte pas një sulmi masiv kibernetik ndaj serverave të qeverisë shqiptare dy muaj më parë dhe ndërpreu marrëdhëniet diplomatike.
“Hetimi i thelluar na dha prova të pakundërshtueshme se agresioni kibernetik kundër vendit tonë është orkestruar dhe sponsorizuar nga Republika Islamike e Iranit”, tha Rama në atë kohë.
“Bazuar në sa më sipër, Këshilli i Ministrave ka vendosur me efekt të menjëhershëm ndërprerjen e marrëdhënieve diplomatike me Republikën Islamike të Iranit”, shtoi ai.
Sipas autoriteteve shqiptare, sulmi i korrikut 2022 synonte “të shkatërronte infrastrukturën dixhitale të qeverisë shqiptare, të paralizonte shërbimet publike dhe të vidhte të dhëna dhe komunikime elektronike nga sistemet qeveritare”. Që atëherë, Rama e ka paraqitur pozicionin e Shqipërisë si të rrënjosur në përvojën e drejtpërdrejtë dhe jo në gjeopolitikën abstrakte.
“Shqipëria është përballur drejtpërdrejt me fytyrën barbare të regjimit të Teheranit përmes agresioneve të tij kibernetike kundër vendit tonë. Për ne, kjo nuk është gjeopolitikë abstrakte. Është siguri kombëtare, qartësi morale dhe ligjore”, shkroi ai javën e kaluar. “Shqipëria do të veprojë në përputhje me rrethanat.” Ndërkohë, megjithëse Rama u kap së fundmi në një video duke bwrw shaka me Presidentin e SHBA-së Donald Trump me udhëheqës të tjerë evropianë, mbështetja publike për SHBA-në në Shqipëri është shumë e lartë, një faktor që shpesh i atribuohet mbështetjes së SHBA-së për pavarësinë e Kosovës.
Mbështetja e aleatëve të Gjirit
Presidenti Bajram Begaj përsëriti qëndrimin e kryeministrit, duke deklaruar më 1 mars se “Shqipëria qëndron me aleatët tanë strategjikë në përpjekjet për të eliminuar çdo kërcënim terrorist dhe për t’u përballur me regjimin e Ajatollahut të Iranit”.
“Shprehim mbështetjen tonë të plotë për Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Mbretërinë e Arabisë Saudite, Jordaninë, Kuvajtin dhe Bahreinin – qytetarët e të cilëve po përballen me sulme agresive nga regjimi i Ajatollahut”, shkroi Begaj. “Ne lutemi për paqe, siguri dhe rivendosjen e stabilitetit në rajon.”
Ministrja e Jashtme në detyrë, Elisa Spiropali i lidhi tensionet rajonale me trajtimin e qytetarëve iranianë. “Nuk mund ta trajtojmë këtë si një episod gjeopolitik. Duhet ta shohim për atë që është: një përballje e një shoqërie me shtypjen”, shkroi ajo. Megjithatë, ajo shtoi: “Ne dënojmë çdo sulm ndaj civilëve dhe çdo veprim që rrezikon përshkallëzim të pakontrolluar ushtarak. Siguria e aleatëve tanë dhe stabiliteti rajonal nuk mund të vihen në dyshim.”
Që nga viti 2014, rreth 3,000 anëtarë të grupit MEK janë zhvendosur në Shqipëri, shumë prej të cilëve pasi janë larguar nga Iraku. MEK, dikur i cilësuar si organizatë terroriste nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara, por i hequr nga lista më shumë se një dekadë më parë, ende konsiderohet një grup terrorist nga Teherani. Irani e sheh organizatën si një forcë armiqësore. Grupi kundërshtoi Revolucionin Islamik të vitit 1979 dhe më vonë u rreshtua në anën e Irakut gjatë luftës Iran-Irak 1980-88, duke e lënë atë me pak mbështetje të dukshme brenda Iranit. Autoritetet shqiptare kanë akuzuar agjentët iranianë për planifikimin e sulmeve kundër anëtarëve të MEK në tokën e tyre. Në vitin 2019, policia tha se kishte penguar disa sulme të planifikuara që synonin grupin. Diplomatët iranianë janë dëbuar nga Shqipëria disa herë vitet e fundit për shkak të kërcënimeve të dyshuara të sigurisë të lidhura me të dëbuarit.
Pozicioni i Shqipërisë është pasqyruar në Kosovën fqinje, një tjetër aleat i fortë i SHBA-së në Ballkanin Perëndimor. Presidentja Vjosa Osmani tha më 28 shkurt se “ora e lirisë ka ardhur për popullin e Iranit, falë udhëheqjes së Shteteve të Bashkuara dhe Presidentit DonaldTrump”.
“Si gjithmonë, Republika e Kosovës qëndron e palëkundur përkrah Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj në mbrojtjen e lirisë, paqes, sigurisë dhe stabilitetit”, shkroi ajo, duke shtuar se Kosova “dënon fuqimisht sulmet e regjimit iranian kundër aleatëve tanë në Lindjen e Mesme”.
Kryeministri Albin Kurti thirri një takim urgjent të Këshillit të Sigurimit për të diskutuar operacionin e SHBA-së kundër Iranit, duke deklaruar se “Institucionet e Republikës së Kosovës qëndrojnë të palëkundura përkrah miqve dhe aleatëve tanë strategjikë, dhe në veçanti Shteteve të Bashkuara të Amerikës, në përpjekjet për të ruajtur paqen, sigurinë dhe stabilitetin ndërkombëtar”.
Kosova “mbështet veprimet e ndërmarra nga SHBA-të kundër objektivave të regjimit të Ajatollahëve në Iran, duke i vlerësuar ato si masa që synojnë parandalimin e përshkallëzimit të mëtejshëm dhe kufizimin e kapaciteteve destabilizuese në rajon”, tha Kurti.
Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, tha se “Kosova qëndron përkrah Shteteve të Bashkuara në përpjekjet për të penguar regjimet që kërcënojnë paqen dhe sigurinë ndërkombëtare”, duke thënë se regjimi iranian kishte “shtypur popullin e vet, kishte destabilizuar rajonin dhe kishte mbështetur veprime që dëmtonin stabilitetin global”./ Artikulli i Intellinews
