Nga Ben Andoni
Radikalizmi social është një temë e dashur dhe e lakmueshme për sociologët dhe politologët, veçse qasja me realitetin shqiptar kërkon disa të dhëna speciale në thelb, të cilat mund të hedhin dritë për ekzistencën apo jo të rrënjëve të tij. Vetë radikalizmi, si koncept, është disi i vagullt për zhvillimet e fundit social-ekonomike-kulturore të vendit, por jo më pak edhe në të gjithë botën. Pasi kur flitet për radikalizëm, shumica e njerëzve e lidhin konceptin me ekstremizmin islamik, ndërkohë që një lloj tjetër radikalizmi, duket se po lind në pjesët tona urbane.
Falë zhvillimeve teknologjike dhe modernitetit, që po shpërhapet prej globalizmit, ai fryhet shpejt dhe dukjet e tij po ndihen. Në shikim afatshkurtër me reagime sporadike ende minore të shoqërisë civile, kurse në shikime afatgjata -në tentativë për protesta masive, që nuk po ndodhin, prej apatisë dhe mungesës totale të përgjegjësisë së opozitës shqiptare.
Paradoksalisht, ndërsa në vitet e para ’90, falë dhe idealizmit prej ndryshimit të rregjimit dhe pasjes së shpresës, shqiptarët protestonin shpesh, kurse sot edhe pse interneti ofron një mjet të fuqishëm dhe të arritshëm informacioni për qasje idesh radikale të përbashkëta, protestat po bjerren.
Ndërkohë a do të thotë kjo nga ana tjeter se: bërthamat e radikalizmit social po maturohen dhe me ditë mund të plasin në forma agresive, apo ato do të mbesin të tilla me manifestime sporadike? Mosreagimi i popullsisë edhe pse faktorët për përballje janë, ku ldominuese mbetet varfëria, tregon se radikalizmi ka nevojë për ndezës ose më saktë për drejtimin e momentit të duhur. Problemi qëndron nëse do mund të radikalizohet Shqipëria në të ardhmen, falë kësaj udhe pa krye ku jemi futur?!
Aktualisht, qeveria shqiptare dhe ajo para saj, në opozitë, ka luajtur me nervat dhe kapacitetet mbajtëse të durimit të popullsisë, duke i privuar nga puna, elementi baze i mbijeteses, dhe nga elementë të domosdoshem te demokracisë.
Aman, brezat e rinj të lindur në vitet ’90, nuk janë ata të viteve ’50, ’60, 70. Ky brez i ri as nuk do t’ia dijë për komunizmin, kurse retorika e politikës i duket jo vetëm qesharake, por edhe e pacipë. Në javët e fundit patëm një përpjekje që mbeti bosh për radikalizim sepse shpejt lëvizjen e shoqërisë civile e kapën forcat politike.
Ajo që mbet, në të gjithë këtë kaos, është një pyetje e thjeshtë: a ka frymë të radikalizmit në Shqipëri? Deri tani këtë element e gjen në rrjetet sociale. Por nëse do t’i vendoset një ideologji, të cilën kushedi mund t’ia përcjellë një grupim ne te ardhmen, atëherë situata mund të precipitojë vërtetë në formë tragjike. Kushtet janë vërtetë gati: ekonomike dhe sociale.
Por a mund radikalizmi të mund t’i tregojë një short-cut udhës së Shqipërisë, që duket se me sforcim po përpiqet të hapë negociatat me BE-në. Sociologët nuk na ndihmojnë dhe as institucionet, ashtu si edhe sjellja e deritanishme e publikut shqiptar. Vetëm se llogjika të thotë se radikalizmi nuk është aq larg, sa kujtojmë.
