Nga Ben Andoni
U kujtua se ulja historike e normës bazë të interesit të pak kohëve më parë do të kishte rëndësinë e vet në malin me lajme me të cilin bombardohet publiku shqiptar. Por, ai, jo vetëm kaloi pa rëndësi, por gati sfumoi dhe një ulje tjetër të normës bazë të interesit të pak ditëve më parë. E habitshme në këtë rast ishte se ndërsa për të gjithë lajmet, ka reagime që nga politika duke zbritur deri më poshtë në formë kapilare tek blogjet, për këtë lajm, realisht të frikshëm për të ardhmen mungojnë reagimet. Qoftë dhe telegrafike.
E para që të shkon ndërmend është formimi i dobët ekonomik i popullatës, por tjetra dhe më e frikshme është se modeli ekonomik i zgjedhur nga qeveria e re është i pakuptueshëm dhe po rezulton edhe katastrofik. Guvernatori i Bankës Kombëtare për uljen në nivelin rekord referoi profesionalisht se: “Informacioni i ri ekonomik dhe monetar i muajve të fundit ka qenë përgjithësisht në kahun e poshtëm të pritjeve tona”.
Ndërkohë kjo situatë ka bërë që bankierët të jenë skeptikë, pasi fitimi i bankave të tyre bie, ndërsa janë rritur sërish huatë me probleme çfarë po i bën Bankat e Nivelit të Dytë të kenë kujdes dhe të marrin masa në forcimin e tyre por që e prekin direkt ekonominë.
Por ndërsa është e pamundur që Banka Qendrore ta mbikëqyrë politikën e Bankave të Nivelit të Dytë, të cilat i dikton trendi i ekonomisë; nga ana tjetër, Ministria e Ekonomisë dhe qeveria shqiptare nuk po ia del të bëjë një kthesë të kësaj situate, që do të tregonte dhe kapacitetet e saj reale profesionale. Ndërkohë ajo është marrë me eufemizmin “perceptim”, ndaj tërheqjes së vazhdueshme të vëmendjes nga Banka Qendrore. Politika e re lehtësuese e kësaj të fundit ka ndikuar disi në rritjen e konsumit, që në vitin 2015-n ishte negativ për herë të parë, që nga viti 1998, por jo më shumë.
Guvernatori Sejko, përballë shifrave që nuk japin asnjë shpresë, e ka lënë diplomacinë, kur ka thënë sërish ditët e fundit me ton të ngritur se: rritja ekonomike në raporte të qëndrueshme kërkon reforma strukturale dhe të menduara mirë. Gjëra, që vetë ai i kupton se janë të parealizueshme për momentin në kuadrin e një tregu kaotik; Reformës së munguar të sistemit të Drejtësisë dhe pabesueshmërisë së atij aktual; parashikueshmërisë së errët dhe skepticizmit të investimeve.
Ndërkohë që përmirësimi i realitetit, i cili përballet me ngadalësimin e rritjes ekonomike, uljes së konsumit, shfrytëzimin e kapaciteteve të bizneseve nën mesataren dhe nivelin e ulët të kredisë së re, reduktimin e treguesit të huas me probleme, duket një mision i vështirë. Më i vështirë prej vetë mosreagimit të qeverisë shqiptare. Në një farë mënyre, janë të gjithë këto kushte dhe elementë që e bëjnë Shqipërinë që lajmet ekonomike t’i shmangë e frikësuar disi për të ardhmen e modelit ekonomik të zgjedhur, por më shumë se kaq mungesës së fuqisë për të ndryshuar. Dhe, kur populli nuk reagon as në blogjet, që ditët e fundit kanë përcaktuar dhe përmasat e grisjes së mbathjeve të bashkiakut të kapur gafil, atëherë është realisht shqetësim. Dhe, ku jemi duke shkuar vallë?!
