Mungesa e karburantit për avionë po shkakton një krizë të thellë në transportin ajror global, duke sjellë anulime të shumta fluturimesh, rritje të ndjeshme të çmimeve të biletave dhe presion të madh mbi linjat ajrore përpara sezonit të verës.
Konflikti në Ngushticën e Hormuzit ka paralizuar transportin detar duke ndërprerë eksportet e naftës nga Gjiri Persik e ndikuar drejtpërdrejt në prodhimin e vajgurit dhe karburantit për avionë.
“Rafineritë në Lindjen e Mesme, që furnizojnë mbi 10% të prodhimit botëror, po përballen me vështirësi të mëdha në dërgimin e ngarkesave jashtë rajonit.”
Çmimet e karburantit për avionë kanë kaluar nivelin historik prej 200 dollarësh për fuçi, duke i dhënë një goditje të rëndë linjave ajrore.
Shumë kompani kanë anuluar mijëra fluturime, si dhe kanë rritur çmimet e biletave.
“Azia është rajoni më i prekur, pasi thith pjesën më të madhe të naftës që kalon nëpër Hormuz, ndërsa Evropa është gjithashtu nën presion, duke importuar rreth 40% të karburantit të avionëve, gjysma e të cilit kalon përmes kësaj ngushtice.”
Rafineritë evropiane po operojnë me kapacitet maksimal, ndërsa importet nga Amerika e Veriut dhe Afrika janë rritur, por Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë paralajmëron se rezervat mund të arrijnë nivele kritike që në qershor.
“Në Shtetet e Bashkuara, presidenti Donald Trump ka deklaruar se vendi ka rezerva të bollshme, por rafineritë tashmë po operojnë në nivele rekord dhe kapaciteti për rritje të mëtejshme është i kufizuar.”
Linjat ajrore janë nën presion të madh, pasi karburanti përbën deri në 30% të shpenzimeve operative. American Airlines parashikon kosto shtesë mbi 4 miliardë dollarë këtë vit, ndërsa pronari i British Airways, IAG, rreth 2 miliardë euro.
Linjat me kosto të ulët janë më të rrezikuara, duke u përballur me vështirësi të mëdha për të mbajtur tarifat e ulëta.
“Pasagjerët tashmë po ndjejnë efektet e krizës. Çmimet e biletave janë rritur ndjeshëm, me mbishpagime të karburantit dhe tarifa shtesë për bagazhet.”
Cathay Pacific ka vendosur shpagime deri në 350 dollarë për udhëtimet e gjata, ndërsa në SHBA çmimet mesatare të biletave ndërkombëtare janë rritur me 16%, në 1,101 dollarë, dhe fluturimet vendase me 24%, në 365 dollarë.
