Serbia po diversifikon furnizimin e saj me energji larg Rusisë dhe është tashmë në bisedime për të blerë gaz natyror nëpërmjet një mekanizmi blerjeje të Bashkimit Evropian.
Kështu ka bërë të ditur Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, në një intervistë me Reuters.
Vendi ballkanik, i cili dëshiron të bashkohet me BE-në, është një nga blerësit e paktë të mbetur të gazit natyror rus në Evropë – mbi 80% e furnizimeve të tij vijnë prej andej. Por BE-ja ka ushtruar presion mbi Serbinë për të gjetur alternativa, ndërsa përpiqet të zvogëlojë flukset e parave në arkë lufte të Presidentit Vladimir Putin për Ukrainën, shkruan A2.
“Ne e dimë se çfarë po projekton Bashkimi Evropian në lidhje me të gjitha llojet e ndalimeve të pranisë së energjisë ruse në Evropë dhe ne duhet, në një farë mënyre, t’i përshtatim dhe përshtasim politikat tona energjetike kërkesave dhe kërkesave të caktuara të atyre që janë shumë të fuqishëm”, tha Vuçiç.
Serbia dështoi të siguronte një kontratë të re afatgjatë me Gazprom të Rusisë vitin e kaluar, dhe një marrëveshje afatshkurtër e arritur në dhjetor skadon më 31 mars. Ai tha se Serbia synonte të siguronte 500 milionë metra kub gaz në vit, rreth një të pestën e nevojave të saj, në kuadër të iniciativës së BE-së për blerjen e gazit komunal, së cilës iu bashkua vitin e kaluar. Serbia tashmë po blen gaz nga Azerbajxhani, nëpërmjet Bullgarisë, dhe ndërtimi i një tubacioni gazi për në Maqedoninë e Veriut që do t’i jepte Serbisë akses në gaz natyror të lëngshëm nga Greqia duhet të fillojë këtë vit, tha ai.
“Ne ende kemi një çmim shumë të favorshëm në marrëveshjen tonë afatshkurtër me Rusinë dhe kjo është e mirë për popullin serb, por do të duhet të përshtatemi me kushtet që është Bashkimi Evropian, sido që ta quani, sugjerim, imponim apo çfarëdo që të jetë kjo”, deklaroi Vuçiç.
Moska mbështet Beogradin në kundërshtimin e tij ndaj pavarësisë së Kosovës. Vuçiç është përpjekur të balancojë marrëdhëniet me Kremlinin dhe përpjekjen e Serbisë për anëtarësim në BE. Kjo vijë është bërë gjithnjë e më e vështirë për t’u ecur që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022. Ndërkohë, Vuçiç tha se është i përkushtuar për t’u bashkuar me BE-në.
Ai tha se ekonomia ishte përmirësuar, si dhe standardet e jetesës dhe nivelet e borxhit. BE-ja ka kërkuar prej kohësh që Serbia të forcojë sundimin e ligjit, liritë e medias dhe të çrrënjosë krimin e organizuar dhe korrupsionin nëse dëshiron të bashkohet. Kritikët thonë se reformat e fundit në sistemin gjyqësor do të zvogëlonin pavarësinë e saj, duke e komplikuar rrugën e Serbisë drejt BE-së. Vuçiç tha se autoritetet janë gati të “shqyrtojnë” grupin e diskutueshëm të ligjeve gjyqësore me organet evropiane.
“Pa dyshim, meqenëse unë jam president, dhe deri më tani kështu ka qenë, dhe do të jetë deri në fund të mandatit tim, Serbia do të jetë në rrugën e saj drejt BE-së”, theksoi Vuçiç.
Vuçiç, një populist, pësoi një goditje politike kur çatia e një stacioni hekurudhor u shemb në Novi Sad në vitin 2024, duke vrarë 16 persona. Fatkeqësia shkaktoi protesta në të gjithë vendin, duke bërë thirrje për t’i dhënë fund korrupsionit dhe zgjedhje të parakohshme.
Vuçiç pranoi se korrupsioni është një problem në Serbi dhe është “i pakënaqur” me përpjekjet për ta zhdukur atë. Megjithatë, ai i hodhi poshtë demonstratat si një komplot nga agjencitë ndërkombëtare të sigurisë – përfshirë ato nga Kroacia, Shqipëria dhe Kosova fqinje – për të përmbysur qeverinë, pa dhënë prova. Mandati i dytë dhe i fundit i Vuçiçit skadon në vitin 2027. Mes protestave në rrugë, ai ka thënë se do të thërrasë zgjedhje të parakohshme këtë vit.
