Unioni i Prokurorëve të Shqipërisë ka shprehur shqetësimin në lidhje me ndryshimet që janë bërë në Kodin e Procedurës Penale nga Komisioni i Ligjeve në Kuvendin e Shqipërisë. Sipas përfaqësuesve të akuzës, ndryshimet që janë bërë bien ndesh me Kushtetutën e Republikës së Shqipërisë, duke i dhënë gjykatës të drejtë vlerësimi, kontrollimi e vendimmarrjeje në lidhje me çështjet penale kur ato janë ende në hetim në Prokurori raporton Panorama.
Më konkretisht, në nenin 329 të Kodit të ri të Procedurës Penale parashikohet që prokurorët të konfirmojnë te gjyqtari i hetimeve paraprake vendimin e pushimit të akuzës ose të çështjes.
Pra çështja apo akuza pushohet vetëm nëse gjyqtari miraton vendimin e prokurorit, duke pasur aksesin e mundësinë të prishë çdo vendim të marrë nga organi i akuzës. Në këtë aspekt, sipas prokurorëve, kjo është në shkelje të Kushtetues, e cila njeh vetëm Prokurorinë si organ të ndjekjes penale.
Unioni i Prokurorëve thekson se ndryshimi i bërë në Kodin Penal u jep gjykatave atribute të ndjekjes penale, të cilat Kushtetuta ia njeh vetëm Prokurorisë. Sipas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, nr.97, datë 20 shtator 2013, Prokuroria ka të drejtën ekskluzive të vendosë ndjekjen penale ose jo, çka do të thotë të dërgojë ose jo një çështje në gjyq, apo ta pushojë një çështje në fazën e gjykimit apo të hetimit.
Në vazhdim, drafti i Kodit nuk i lë asnjë pengesë gjyqtarit që të urdhërojë prokurorin në lidhje me formulimin e akuzës, dërgimin e çështjes në gjyq. Prokurorët i kanë paraqitur me shkrim në Komisionin e Ligjeve mendimet e tyre në lidhje me ndryshimin e Kodit të Procedurës Penale, duke theksuar se përveç atakimit të Kushtetutës, ndryshimet në fjalë krijojnë mbingarkesë në punën e tyre dhe sjellin zvarritje pa fund për çështjet dhe për qytetarët.
Kjo pasi mund të ketë raste kur gjyqtari i hetimeve paraprake nuk pranon një vendim të marrë nga prokurori pas 2, 6 apo 9 muajsh hetime. Në këtë mënyrë, dosja mbetet pa vendim përfundimtar ndërsa Kodi i PR. Penale i ndryshuar njeh edhe të drejtën e ankimit për vendimet e gjyqtarit të seancës paraprake, çka krijon premisa për shtyrje pa fund të çështjeve.
E gjithë kjo procedurë, parashikohet në draft, të bëhet ndërsa prokurori i ka dorëzuar aktet e çështjes në gjykatë. Por sipas Unionit, në rastet kur gjyqtari mund ta urdhërojë prokurorin të rihetojë çështjet, kjo nuk mund të ndodhë pasi prokurori nuk i ka aktet, të cilat duhet të lihen në gjykatë deri sa të merret vendimi në lidhje me ankimimin. Në analizë të draftit të ndryshimeve në K. Pr. Penale, Unioni i Prokurorëve thekson se ato janë huazuar nga Kodi i Procedurës Penale të Italisë.
Problemi, sipas përfaqësuesve të akuzës, është se në Shqipëri, organizimi i Gjykatës, Prokurorisë, sistemit gjyqësor, pushtetit gjyqësor dhe funksionimi i tyre janë krejt të ndryshme nga rasti i Italisë. Ndryshimet në K. Pr. Penale duket se bien ndesh edhe me ligjin e SPAK-ut, pjesë e Reformës në Drejtësi. Ky i fundit parashikon se prokurorët e SPAK-ut do t’i marrin vendimet për çështjet pas një analize kolektive me dhjetë kolegë, duke hedhur në votim të fshehtë vendimmarrjen.
Sipas Unionit të Prokurorëve, dërgimi për konfirmim i çdo vendimi të marrë me votë të fshehtë nga kolektivi i prokurorëve të SPAK-ut, do ta zbehte këtë procedurë të parashikuar në paketën ligjore të Reformës në Drejtësi, që kaloi në Kuvend në 2016-n./a.m.
