Komisioni i Venecias ka njoftuar se Kryetari i Kuvendit të Shqipërisë, Niko Peleshi, i është drejtuar zyrtarisht me një kërkesë për opinion mbi projektligjin “Për financimin e partive politike”.
Sipas njoftimit, me anë të letrës së datës 27 prill 2026, Peleshi ka kërkuar vlerësimin e Komisionit të Venecias lidhur me këtë projektligj, i cili synon rregullimin e kuadrit ligjor për financimin e subjekteve politike në Shqipëri.
Projekt-opinioni pritet të diskutohet dhe të miratohet në Sesionin e 147-të Plenar të Komisionit të Venecias, që do të zhvillohet më 12–13 qershor 2026.
Drafti i dakordësuar mes dy forcave më të mëdha politike parashikon një sërë ndalimesh se kush nuk mund të dhurojë para për partitë, duke përfshirë të gjitha kompanitë që kanë kontrata koncesioni, apo PPP.
Para nuk lejohet që forcat politike të marrin nga institucionet qeveritare ose joqeveritare të huaja, biznese dhe persona fizikë të huaj, dhuruesit anonim; bizneset e lojërave të fatit apo në fushën e kriptomonedhave; organizatat joqeveritare, humanitare, fetare apo sindikale. Edhe të dënuarit për korrupsion, pastrim parash, krim të organizuar apo trafikimit droge e krime zgjedhore nuk lejohet të kontribuojnë para në partitë politike.
Projektligji përcakton qartë që qytetarët e thjeshtë mund të dhurojnë për partinë deri në 200 mijë lekë në një vit, ndërsa personat që kanë një NIPT deri në 500 mijë lekë, dhe kompanitë deri në 1 milionë lekë për një vit.
Në momentin e dhurimit, të gjithë duhet të nënshkruajë një deklaratë, ku konfirmojnë se nuk ndodhet në kushtet e ndaluara nga ligji dhe mban përgjegjësi personale për çdo deklarim të rremë.
Projektligji parashikon që paratë e buxhetit të shtetit për partitë politike të shpërndahen përmes një Fondi Publik Vjetor, i cili nuk mund të jetë më i ulët se ai i vitit paraardhës në vitet jozgjedhore. Shpërndarja bëhet sipas performancës elektorale, 70% sipas numrit të deputetëve, 20% në mënyrë të barabartë për partitë parlamentare dhe ato me mbi 10 mijë vota, dhe 10% sipas përqindjes së votave për partitë mbi 1%. Paratë nga buxheti i shtetit jepen vetëm për partitë që dorëzojnë raport financiar, ndërsa një grant shtesë 5% ndahet për ato që promovojnë barazinë gjinore dhe përfshirjen e të rinjve.
Veç përfitimeve Partitë Politike pritet të përballen me gjoba milionëshe nëse shkelin ligjin dhe nuk dorëzojnë në kohë raportet financiare.
