Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara do të ndihmojnë në udhëheqjen e anijeve të bllokuara për t’u larguar nga Ngushtica e Hormuzit duke nisur nga kjo e hënë.
“Për të mirën e Iranit, Lindjes së Mesme dhe Shteteve të Bashkuara, u kemi thënë këtyre vendeve se do t’i udhëheqim anijet e tyre në mënyrë të sigurt jashtë këtyre rrugëve ujore të kufizuara,” shkroi ai në rrjetet sociale, pa specifikuar se cilat vende do të përfitonin nga kjo ndihmë.
Ligjvënësi i lartë iranian, Ebrahim Azizi, ish-komandant në Gardën Revolucionare Islamike të Iranit, deklaroi në rrjetet sociale se “çdo ndërhyrje amerikane” do të konsiderohej “shkelje e armëpushimit”.
Në postimin e tij, Trump shtoi gjithashtu se përfaqësues amerikanë po zhvillojnë diskutime “shumë pozitive” me Iranin dhe se këto bisedime “mund të çojnë në diçka shumë pozitive për të gjithë”.
Ai e përshkroi operacionin si një “gjest humanitar” në emër të SHBA-ve, Iranit dhe vendeve të tjera të Lindjes së Mesme, pa specifikuar se cilat. Trump nuk dha detaje të mëtejshme mbi mënyrën se si do të menaxhohej bashkëpunimi me Teheranin.
“Në të gjitha rastet, ata thanë se nuk do të kthehen derisa zona të bëhet e sigurt për lundrim dhe gjithçka tjetër… Lëvizja e anijeve synon thjesht të çlirojë njerëz, kompani dhe vende që nuk kanë bërë asgjë të gabuar,” shtoi ai.
Komanda Qendrore e SHBA-ve bëri të ditur se rreth 15 mijë anëtarë të personelit, shkatërrues me raketa të drejtuara dhe më shumë se 100 avionë do të përfshihen në “Project Freedom”.
Rreth 20 mijë marinarë besohet se kanë mbetur të bllokuar në Gjirin Persik që nga fillimi i luftës me Iranin, ndërsa janë shtuar shqetësimet për mungesën e furnizimeve dhe ndikimin në shëndetin fizik dhe mendor të tyre.
Rreth 20% e naftës botërore dhe gazit natyror të lëngshëm kalon zakonisht përmes kësaj ngushtice, dhe konflikti ka shkaktuar rritje të ndjeshme të çmimeve globale të energjisë.
Vonë të dielën, Operacioni i Transportit Detar i Mbretërisë së Bashkuar raportoi se një cisternë ishte goditur nga një “predhë e panjohur” në ngushticë, duke shtuar se ekuipazhi ishte i sigurt.
Njoftimi i Trump erdhi pasi media të lidhura me shtetin iranian raportuan se Teherani kishte marrë një përgjigje nga SHBA-të për propozimin e fundit për paqe. Sipas agjencisë gjysmë-zyrtare Tasnim, përgjigjja, e dorëzuar përmes Pakistanit, po shqyrtohet nga Irani.
SHBA-të ende nuk kanë konfirmuar zyrtarisht se i janë përgjigjur Iranit. Megjithatë, Trump raportohet se i ka thënë medias izraelite Kan News se propozimi nuk ishte i pranueshëm për të.
Media shtetërore iraniane raportoi se plani i paqes me 14 pika i Teheranit kërkon tërheqjen e forcave amerikane nga pranë kufijve të Iranit, përfundimin e bllokadës detare dhe ndalimin e të gjitha armiqësive, përfshirë ofensivën e Izraelit në Liban.
Plani parashikon gjithashtu arritjen e një marrëveshjeje brenda 30 ditësh dhe u bën thirrje palëve të përqendrohen në “përfundimin e luftës” dhe jo në zgjatjen e armëpushimit aktual.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei, citohet të ketë thënë se “në këtë fazë nuk kemi negociata bërthamore”, një kërkesë kyçe e SHBA-ve.
Irani ka mohuar vazhdimisht se synon të ndërtojë armë bërthamore, duke theksuar se programi i tij ka vetëm qëllime paqësore, megjithëse është i vetmi shtet pa armë bërthamore që ka pasuruar uranium në nivele afër atyre për armë.
