Në një intervistë ekskluzive për “Nazarko Podcast” në RTSH, Profesor Doktor Edvin Prifti, një nga figurat më të spikatura të kardiokirurgjisë shqiptare, ndau rrëfime, përvoja dhe pikëpamje që sfidojnë narrativat zyrtare të pandemisë COVID-19.
I njohur për kontributin e tij në mjekësinë shqiptare dhe ndërkombëtare, profesor Prifti tregoi se përfshirja e tij në debatin mbi COVID-19, nuk ishte rastësore. Që në vitin 2003, ai kishte qenë pjesë e një projekti shkencor që identifikonte për herë të parë qelizën staminale të zemrës te njeriu, si dhe aplikimin kirurgjikal të terapisë gjenetike – teknologji që, sipas tij, ngjasonte me mekanizmin e vaksinave të përdorura gjatë pandemisë.
Gjatë bisedës, Prifti tregoi për eksperiencën e tij në spitalin “Sunnybrook” në Toronto, ku përjetoi nga afër shpërthimin e SARS-it të parë, në vitin 2003. Ky përjetim personal, së bashku me sfidat shkencore, e shtyu të analizonte thellë karakterin biologjik dhe terapeutik të virusit SARS-CoV-2.
Në bashkëpunim me kolegë ndërkombëtarë nga Italia dhe Holanda, ai realizoi një studim mbi pacientët e transplantuar, të cilët marrin medikamente imunosupresore, si ciklosporina, kortizoni dhe azatioprina. Gjetjet ishin befasuese: pacientët që vijuan marrjen e ilaçeve imunosupresore kishin vdekshmëri më të ulët nga COVID-19 sesa ata që i ndërprenë. Ky fakt, sipas tij, hodhi dyshime mbi konceptin e përhapur se COVID-19 është thjesht një infeksion që kërkon forcim të imunitetit.
Studimi i tij u botua në një revistë prestigjioze amerikane dhe iu propozua Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Megjithatë, përgjigja e OBSH-së ishte se duhej më shumë volum të dhënash, për të arritur në përfundime përfundimtare.
“Sot, katër vite më vonë, ciklosporina që ne sugjeruam atëherë, po përdoret nga grupet kërkimore si trajtim potencial kundër COVID-19 – madje edhe në formë spray nazal,” thekson profesor Prifti.
Sfidat e terapive gjenetike dhe eksperienca me pandeminë COVID-19
Gjatë intervistës së gjatë e të thelluar me Nazarkon, doktori ndau përvojën e tij personale dhe profesionale lidhur me trajtimin e pandemisë COVID-19 dhe vaksinave të bazuara në terapi gjenetike. Ai theksoi se pandemia shërbeu si një realitet i vështirë me të cilin u përball gjithë bota, ku ndikimi i industrive farmaceutike mbi vendimmarrjen qeveritare ishte evident.
Prof. Prifti, me përvojë të gjatë në terapi gjenetike dhe kardiokirurgji, ndau shqetësimet e tij rreth efektivitetit dhe sigurisë së vaksinave që përmbajnë material gjenetik të koronavirusit (si Pfizer dhe Moderna). Ai sqaroi se këto vaksina kanë një mekanizëm unik, ku organizmi i njeriut prodhon vetë proteinën Spike të virusit, çka sipas tij, mund të ketë pasoja afatgjata që ende nuk janë plotësisht të qarta.
Prof. Prifti theksoi se kontratat mes firmave prodhuese dhe qeverive përjashtojnë përgjegjësinë penale të prodhuesve për efektet anësore, duke e bërë situatën të pazakontë dhe me sfida ligjore dhe etike.
Ai gjithashtu diskutoi për fenomenin e ri të “turbokancerit” – një lloj kanceri me përparim shumë të shpejtë – që po studiohet në lidhje me efektet anësore të vaksinave gjenetike.
Nga mbështetja e vaksinave te transhumanizmi dhe inteligjenca artificiale në mjekësi
Në bisedën e thellë me profesor Priftin u trajtuan tema aktuale e sfiduese që kanë prekur botën gjatë pandemisë COVID-19, si dhe zhvillimet e ardhshme në fushën e inteligjencës artificiale dhe transhumanizmit.
Prof. Prifti theksoi se gjatë periudhës së parë të pandemisë, ish-presidenti amerikan Donald Trump mbështeti vaksinat, megjithëse disa herë u ndikua nga informacione të pasakta dhe trajtime alternative si hidroksiklorokina. Ai shtoi se Trump ka ndryshuar qëndrim dhe tani i ka lënë fushën ekspertëve më kompetentë, si Robert Kennedy, një kritik i menaxhimit të pandemisë.
Një pjesë e rëndësishme e bisedës u përqendrua te inteligjenca artificiale në mjekësi. Prifti rrëfeu se gjatë periudhës së izolimit ai ka ndjekur studimet mbi inteligjencën artificiale dhe kirurgjinë robotike. Ai përmendi se në Kinë tashmë është hapur spitali i parë ku mjekët dhe infermierët janë të mbështetur nga robotë dhe sisteme inteligjente.
Prof. Prifti paralajmëroi për sfidat e autonomisë së inteligjencës artificiale, ku një robot kirurg mund të ndryshojë objektivat në kohë reale, duke krijuar një sistem që mund të jetë i paqëndrueshëm dhe me rreziqe të mëdha në të ardhmen.
Një tjetër temë me rëndësi ishte transhumanizmi, një filozofi dhe lëvizje shkencore që synon përmirësimin dhe tejkalimin e kufijve njerëzorë, deri në krijimin e një specie të re humanoide me kapacitete më të avancuara. Prof. Prifti shpjegoi se, kjo ide lidhet ngushtë me neoliberalizmin dhe ka rrënjë të thella historike, që ngjajnë me sfida të mëdha sociale dhe ekzistenciale.
Në përmbyllje të bisedës, Prifti theksoi nevojën për kujdes në përdorimin e teknologjive të avancuara, duke kujtuar se edhe energjia atomike, e krijuar fillimisht për të mirën e njerëzimit, u shndërrua në armë shkatërrimi masiv.
Po ashtu, doktori njoftoi se është në përfundim të një libri kushtuar transhumanizmit, ku do të trajtojë më thellë këto ide filozofike, sociologjike dhe mjekësore.
