Deklarata e Presidentit serb lidhur me mundësinë e devijimit të rrjedhës së lumit Ibër ka sjellë reagime diplomatike mes Shqipërisë dhe Serbisë.
Pas reagimit zyrtar të Tiranës, ku Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme shprehu shqetësimin për një ndërhyrje të mundshme në një sistem ujor ndërkufitar, nga Beogradi kanë ardhur përgjigje si nga Presidentit serb Aleksandar Vuçiç, ashtu edhe nga ministri i Jashtëm serb, Marko Gjuriç.
Vuçiç e cilësoi çështjen si një problem të brendshëm të Serbisë, duke vënë në pikëpyetje përse Shqipëria është përfshirë në debat.
“Nuk e di çfarë lidhje ka kjo me Shqipërinë. Çfarë lidhje ka Ibri me Shqipërinë? Çfarë lidhje ka kjo me ndonjërin prej tyre në ndonjë mënyrë? Kjo është çështja jonë e brendshme”, tha Vuçiç
Reagimi ka ardhur edhe nga ministri i Jashtëm serb, Marko Gjuriç, i cili përmes një reagimi në rrjetin social X akuzoi Tiranën se po përpiqet të zhvendosë vëmendjen nga çështjet që lidhen me komunitetin serb në Kosovë.
Gjuriç pretendon se Shqipëria nuk ka bazë hidrologjike për t’u përfshirë në mënyrën se si Serbia menaxhon burimet ujore brenda territorit të saj.
“Lumi Ibër nuk kalon nëpër Shqipëri dhe Shqipëria nuk është shtet breglumor në pellgun e tij”, shkruan ai.
Në reagimin e tij, Gjuriç e lidh gjithashtu debatin për lumin Ibër me zhvillimet politike në Kosovë. Ai akuzon institucionet shqiptare se, sipas tij, heshtin ndaj asaj që Beogradi i konsideron si shkelje të të drejtave të serbëve në Kosovë. Ai shton se Serbia nuk do të pranojë ndërhyrje nga jashtë në vendimmarrjen për burimet e saj natyrore.
“Lumi Ibër nuk kalon nëpër Shqipëri dhe Shqipëria nuk është shtet breglumor në pellgun e tij. Për këtë arsye, Shqipëria nuk ka asnjë bazë territoriale apo hidrologjike për të pretenduar një rol në përcaktimin e mënyrës se si Serbia menaxhon burimet ujore brenda territorit të saj, në përputhje me Kushtetutën, ligjet dhe detyrimet e saj ndërkombëtare. Vendimi i Tiranës për t’u përfshirë në këtë çështje, ndërkohë që shpërfill presionin sistematik ndaj popullsisë serbe dhe sulmet ndaj pronës serbe, ngre në mënyrë të pashmangshme pikëpyetje për motivet politike të kësaj ndërhyrjeje. Ai ringjall gjithashtu shqetësime legjitime për koncepte të njohura rajonale që synojnë ta trajtojnë territorin dhe burimet e Serbisë si pjesë të një sfere më të gjerë politike shqiptare.
Serbia është një shtet sovran dhe do të vendosë vetë se si do t’i menaxhojë burimet e saj natyrore. Shqipëria nuk do t’i marrë këto vendime dhe as askush tjetër jashtë Serbisë”, shkruan ndër të tjera Gjuriç.
Por për Tiranën zyrtare një lumë që është pjesë e një sistemi ujor ndërkufitar nuk mund të trajtohet vetëm si çështje e brendshme e një shteti.
Sipas ministrit Hoxha, çdo ndërhyrje që prek ujërat ndërkufitare duhet të bëhet në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.
“Ndryshimi i rrjedhës së një lumi që përbën pjesë të një sistemi ujor ndërkufitar nuk është një çështje thjesht e brendshme apo një vendim që mund të merret në mënyrë të njëanshme, veçanërisht kur pasojat e tij prekin drejtpërdrejt territorin, mjedisin, sigurinë ujore, furnizimin me ujë dhe jetën e qytetarëve të një vendi tjetër. E drejta ndërkombëtare e ujërave është e qartë në këtë drejtim. Uji nuk mund të përdoret si instrument presioni politik dhe as si mjet për të ndëshkuar një vend apo një popullsi tjetër. Shqipëria mbështet fuqimisht të drejtën e Kosovës për siguri, zhvillim të qëndrueshëm dhe mbrojtjen e burimeve të saj ujore”, tha ai.
