Ministri i Mbrojtjes së Izraelit, Israel Katz, ka njoftuar këtë të mërkurë, më 18 mars, se është vrarë gjatë një sulmi të orkestruar kundër tij, ministri i Inteligjencës së Iranit, Esmail Khatib.
Vrasja e Esmail Khatib pason vrasjen e zyrtarit të lartë të sigurisë iraniane Ali Larijani dhe kreut të forcës paramilitare Basij të Gardës Revolucionare.
Kush është Esmail Khatib
Siç shkruan Associated Press, ministri Katz tha se “gjatë gjithë ditës priten surpriza të rëndësishme në të gjitha frontet”, pa dhënë detaje.
Thesari i SHBA-ve, i cili e sanksionoi Khatib-in në vitin 2022 për shkak se Ministria e Inteligjencës “merrej me aktivitete kibernetike kundër Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj”, e kishte regjistruar vitin e lindjes së tij si 1960 ose 1961.
Khatib thuhet se ka lindur në Ghayenat, në provincën Khorasan Jugor të Iranit.
Sipas Thesarit, ministri iranian Khatib “drejton disa rrjete aktorësh kërcënimesh kibernetike të përfshirë në spiunazh kibernetik dhe sulme ransomware në mbështetje të objektivave politike të Iranit”.
“Përveç aktiviteteve kibernetike të dëmshme që prekën faqet e internetit të qeverisë shqiptare, aktorët kibernetikë të Ministrisë së Inteligjencës ishin gjithashtu përgjegjës për publikimin e dokumenteve që pretendohej se ishin nga qeveria shqiptare dhe informacione personale të lidhura me banorë shqiptarë,” tha Thesari i SHBA-ve. Ky institucion e cilësoi Ministrinë e Inteligjencës si “një nga shërbimet kryesore të sigurisë së qeverisë iraniane, përgjegjëse për shkelje të rënda të të drejtave të njeriut”.
“Nën drejtimin e tij, Ministria e Inteligjencës ka shtypur një numër të madh mbrojtësish të të drejtave të njeriut, aktivistë për të drejtat e grave, gazetarë, kineastë dhe anëtarë të grupeve fetare minoritare,” tha Thesari duke shtuar se ministri gjithashtu ka ndjekur agresivisht individë që raportojnë mbi shkeljet e të drejtave të njeriut në Iran, si dhe familjet e tyre, dhe ka torturuar të ndaluar në qendra sekrete paraburgimi gjatë mandatit të tij.
Në qershor 2025, Khatib pretendoi se Irani kishte sekuestruar dokumente nga programi bërthamor i Izraelit.
Kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike më vonë tha se informacioni që Irani pretendonte se kishte sekuestruar mbi programin bërthamor të Izraelit “duket se i referohet” Qendrës së Kërkimeve Bërthamore Soreq të vendit.
Soreq, e vendosur 20 kilometra në jug të Tel Avivit, është një laborator kombëtar për shkencën bërthamore i themeluar në Izrael në vitin 1958, i angazhuar në shkencën bërthamore, sigurinë nga rrezatimi dhe fizikën e aplikuar.
Khatib ishte një klerik shiit që kishte punuar në pozicione të ndryshme në gjyqësorin iranian dhe Ministrinë e Inteligjencës. Ai shërbeu në Gardën Revolucionare gjatë luftës Iran-Irak në vitet 1980 dhe u plagos në betejë.
Irani nuk e pranoi menjëherë vdekjen e Khatibit, ndërsa televizioni shtetëror iranian transmetonte drejtpërdrejt pamje nga procesioni i varrimit për zyrtarin e lartë të sigurisë Ali Larijani, si dhe për kreun e vrarë të forcës Basij dhe të tjerë, në Teheran.
Mijëra njerëz morën pjesë në procesion, ndërsa trupi i Larijanit dhe i djalit të tij, gjithashtu i vrarë në një sulm izraelit, u parakaluan mbi një kamion të madh të zbukuruar me imazhe të të vrarëve.
Njerëzit valëvitën flamuj iranianë gjatë funeralit.
Irani po i drejtohet gjithnjë e më shumë ngjarjeve të mëdha pro-qeveritare gjatë luftës, ndërsa sulmet ajrore izraelite vazhdojnë të vrasin udhëheqësit kryesorë të teokracisë, përfshirë edhe Udhëheqësin Suprem Ayatollah Ali Khamenei në fillim të luftës më 28 shkurt.
Duke njoftuar vrasjen e Khatibit, ushtria izraelite e përshkroi Ministrinë e Inteligjencës si një institucion me “aftësi të avancuara inteligjente” që kryen operacione në mbarë botën, përfshirë ato kundër Izraelit.
“Khatib luajti një rol të rëndësishëm gjatë protestave të fundit në Iran, si në arrestimin dhe vrasjen e protestuesve, ashtu edhe në formësimin e vlerësimeve të inteligjencës së regjimit,” tha ushtria izraelite.
“Po ashtu, ai veproi kundër qytetarëve iranianë gjatë protestave për Mahsa Amini.”
