Ceremonia për të njohur pavarësinë e Kishës Ortodokse të Ukrainës, duke shënuar një ndarje historike nga Kisha Ruse, janë në proces.
Patriarku Ekumenik në Stamboll – kreu i Kishës Ortodokse Botërore – do të nënshkruajë një dokument që i lejon “autoqefalinë” ose pavarësinë.
Kjo gjë formalizon një njoftim të tetorit.
Ky veprim ka provokuar një reagim të menjëhershëm në Rusi, ku Kisha ka ndërprerë lidhjet, duke thelluar një ndarje në Kishën Ortodokse mbarëbotërore.
Kishat e Ukrainës për shekuj me radhë kanë qenë nën autoritetin e udhëheqësve të Kishës Ortodokse Ruse në Moskë.
Vendimi mund të çojë gjithashtu në një përçarje të përhershme në lëvizjen ortodokse globale, thotë Jonah Fisher i BBC-së në Kiev të Ukrainës.
Patriarku do të nënshkruajë atë që njihet si “tomos”, një dekret që njeh zyrtarisht një Kishë të pavarur Ortodokse të Ukrainës, në prani të presidentit ukrainas Petro Poroshenko, i cili udhëtoi për në Stamboll për këtë rast.
Stambolli ngeli qendra e Kishës Ortodokse pasi turqit otomanë muslimanë pushtuan qytetin, atëherë të njohur si Konstandinopoja, në shekullin e 15-të.
Ngjarja në katedralen e Shën Gjergjit do të transmetohet drejtpërdrejt në televizionin ukrainas.
Tomos-i do të dorëzohet të dielën dhe do të çohet në Ukrainë në pragun e Krishtlindjeve ortodokse. Të hënën, Ditën e Krishtlindjeve, një festë dhe tubim do të zhvillohet në qendër të Kiev.
E mërzitur për humbjen e famullive të saj ukrainase, Kisha Ortodokse Ruse, e cila është më e madhja në botë, ka prerë lidhjet me Patriarkanën Ekumenike të Konstandinopojës, autoritetin shpirtëror të kishës ortodokse botërore pasi njohu pavarësinë e Kishës së Ukrainës.
Kisha Orthodhokse e Ukrainës ka qenë nën Patriarkanën e Moskës për shekuj me radhë.
Por tensionet brenda Kishës u rritën pasi Ukraina mori pavarësinë në vitin 1991, me rënien e Bashkimit Sovjetik.
Para se të mbahej Këshilli ku u njoftua ndarja në dhjetor në Kiev, në Ukrainë ishin tre degë ortodokse:
Kisha Ortodokse e Ukrainës (Patriarkana e Kievit)
Kisha Ortodokse e Ukrainës (Patriarkana e Moskës)
Kisha Ortodokse Autoqefale e Ukrainës
Tani, priftërinjtë e Patriarkanës së Kievit dhe Kishës Autoqefale do të bëhen anëtarë të Kishës së Re, Kishës Ortodokse të Ukrainës.
Lëvizja për pavarësinë e Kishës ortodokse të Ukrainës u intensifikua në vitin 2014, kur Rusia aneksoi Krimenë dhe separatistët e mbështetur nga Rusia zunë një pjesë të madhe të territorit në Ukrainën lindore.
Dega Moskovite e Kishës së Ukrainës ka mohuar akuzat se ajo vepron si një mjet i Kremlinit dhe thotë se është përpjekur të sjellë paqe në Ukrainën lindore.
Më parë gjatë vitit, Patriarkana Ekumenike e Konstandinopojës e anuloi vendimin e saj të vitit 1686 për të transferuar juridiksionin e saj mbi kishat ortodokse të Kievit (të njohura si Mitropolia Kievane) në Moskë.
Tani Moska i frikësohet humbjes së shumë prej 12,000 famullive të saj në Ukrainë.
Konstandinopoja ka ndikim mbi më shumë se 300 milionë të krishterë ortodoksë në mbarë botën.(shqipëroi gazeta “TemA”)
