Në dhjetor 2006, autoritetet indoneziane nuk pranuan të dorëzojnë mostra të virusit të gripit të shpendëve pa garanci se do të përfitonte nga çdo vaksinë e prodhuar prej tyre.
Mes shpërthimit të gripit të derrit në 2009, qeveria australiane urdhëroi një prodhues vaksinash të plotësonte kërkesën e saj përpara se të plotësonte urdhrat jashtë shtetit.
Në nëntor, pasi disa vende të pasura kishin siguruar vaksinat, zyrtarët e Organizatës Botërore të Shëndetit transmetuan shqetësime se katastrofa mund të qëndronte përpara.
“Gjërat do të ishin shumë më keq nëse pandemia do të ishte më e rëndë, dhe do të ishte më e vështirë të krijoni pak drejtësi në shpërndarjen e vaksinës,” tha Marie-Paule Kieny, kreu i atëhershëm i nismës së OBSH-së për hulumtimin e vaksinave. “Qeveritë mund të jenë më pak të prirura të ndajnë vaksinat që ata kanë.”
Me vaksinat që shihen si një nga rrugët e pakta reale për daljen nga kriza e koronavirusit, frika e “nacionalizmit të vaksinave” tashmë është duke u rritur. Çdo hap i testimit dhe krijimit të një vaksine është një sfidë epike, por vendimet politike dhe etike rreth shpërndarjes së saj të mëvonshme paraqesin një tjetër, shkruan The Guardian.
Qeveritë, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, po merren në pyetje se si do të arrijnë në radhë të parë. Si do të ndahet ndonjë vaksinë eventuale? Kush vendos? A do të shkojnë furnizimet tek ofertuesi më i lartë? A janë kombet e pasura që blejnë vaksina të mundshme tashmë?
Sipas ekspertëve dhe industrisë, do të duhet të paktën një vit për të vaksinuar botën që nga momenti kur vaksinat bëhen të disponueshme. Ky është një radhë 12-mujore, nëse gjërat shkojnë mirë – pasi të gjendet një vaksinë. “Realiteti është se nuk ka asnjë proces të vendosur për këtë,” thotë Steven Jones, një anëtar kanadez i një ekipi që krijoi një vaksinë të suksesshme për Ebola-n
Probleme të mundshme janë vërejtur. Të Premten, një paradë e udhëheqësve botërorë, bosëve të bamirësisë dhe shefave të industrisë, përfshirë presidentin francez Emmanuel Macron, kancelaren gjermane Angela Merkel dhe filantropin Melinda Gates, u bashkuan për të mbështetur një iniciativë të OBSH për të siguruar që çdo trajtim dhe vaksina ndahen në mënyrë të barabartë në të gjithë botën. Dominic Raab gjithashtu e mbështeti atë. Megjithatë, po aq të dukshëm ishin kombet që nuk morën pjesë – SHBA., Kina, Rusia dhe India.
Një sistem delikat i bashkëpunimit ndërkombëtar duhet të ndiqet në mes të një krize. “Ne po flasim për miliarda doza të disponueshme për të gjithë,” thotë Charlie Weller, kreu i vaksinave të Wellcome Trust. “Ne nuk kemi një udhërrëfyes për ta bërë atë. Shumë nga këto diskutime janë duke u punuar tani. ”
Ekzistojnë organizata të krijuara për të ndihmuar në shpërndarjen e ndershme të një vaksine – më së shumti Gavi, e cila synon të rrisë hyrjen në vendet e varfra, dhe Koalicionin për Inovacionin e Përgatitjes Epidemike, të cilin Mbretëria e Bashkuar ndihmon me financimin.
Sidoqoftë, disa janë të paqartë për shpresat e bashkëpunimit global të menaxhuar nga qendra. “A mund ta imagjinoni OBSH që i thotë Donald Trump se ai mund të ketë vetëm një të dhjetën e vaksinës që ai dëshiron,” thotë David Salisbury, ish drejtori i imunizimit në Departamentin e Shëndetësisë. “Me siguri, ai do të shikojë se kush mund të bëjë një vaksinë në sasitë e nevojshme në Amerikë, dhe ai nuk do të lejojë që vaksina të dalë jashtë. Kjo do të ndodhë. ”
Jones është gjithashtu pesimist. “OBSH mund të përpiqet të marrë një rol udhëheqës por ata janë në një situatë të vështirë. Ata mund të përpiqen të zbatojnë udhëzime morale dhe etike. ”
Ministrat e Mbretërisë së Bashkuar gjithashtu, tashmë kanë qenë nën presion për të garantuar se Britania do të përfitojë së pari nga vaksinat e zbuluara këtu. Matt Hancock ka thënë se ai është “duke siguruar që Mbretëria e Bashkuar po kontribuon dhe po përfiton nga përpjekjet në të gjithë globin”.
Është e pashmangshme që disa kombe të përpiqen të përdorin “marrëveshje të blerjes paraprake” për të siguruar furnizime, duke paguar prodhuesit e mundshëm të vaksinave në rast të shansit që produkti i tyre të funksionojë. Marrëveshje të tilla sigurojnë fonde për kërkime, por nuk ka asnjë sistem për të policuar ndikimin e tyre në shpërndarjen e drejtë.
Fatkeqësisht, një radhë vaksinash është e pashmangshme. Marrja e miliarda dozave, në vend se miliona, shton një rend tjetër të vështirësisë. Prandaj, Weller tha për një konferencë javën e kaluar: “Për të paktën një vit pasi vaksina Covid-19 të vihet në dispozicion, ka shumë të ngjarë që të mos ketë furnizim të mjaftueshëm për të përmbushur kërkesën globale të miliarda dozave.”
Thomas Breuer, zyrtari kryesor mjekësor i Vaksinave të GSK, pikturon një pamje edhe më të rreptë. Kompania e tij po punon me gjigantin farmaceutik Sanofi për të zhvilluar një proces prodhimi që mund të sjellë sasi të mëdha. “Le të themi se qasja GSK-Sanofi ka sukses, vetëm kjo nuk do të jetë e mjaftueshme për të furnizuar 20% të popullsisë së botës brenda një viti,” thotë ai. “Disa nga zgjidhjet në shkallë të gjerë duhet të hyjnë në lojë nëse duam të kujdesemi për popullatën e botës për një periudhë prej një deri në dy vjet. Vetëm një kompani nuk është e mjaftueshme. ”
Kërcënimi i ndalimeve të eksportit për vaksinat është qartë një shqetësim. “Me të vërtetë do të ishte një gabim që udhëheqësit global të tundohen në atë lloj sjelljeje,” thotë Torbett. Ai shpreson që, në fund të fundit, nevoja për vaksina të shumta nga shumë burime të ndryshme globale mund të inkurajojë bashkëpunimin ndërkombëtar: “vendet do të dëshirojë të ketë një ndarje të drejtë”.
Ndërsa disa udhëheqës mund të joshen të ecinvetëm, Weller thotë se veprime të tilla përfundimisht mund të kthehen për t’i ndjekur ata: “Për sa kohë që Covid është jashtë kontrollit diku, ai kërcënon të gjithë, kudo. Kjo është ajo që bie poshtë. ”
g.kosovari
