Kreu i NATO-s ka thënë se është koha për të “kaluar në një mentalitet të kohës së luftës”, pasi ai paralajmëroi se anëtarët e aleancës ushtarake nuk po shpenzonin mjaftueshëm për t’u përgatitur për kërcënimin e një konflikti të ardhshëm me Rusinë.
Sekretari i Përgjithshëm Mark Rutte tha se Moska po “përgatitet për një konfrontim afatgjatë me Ukrainën dhe me ne”, duke e përshkruar situatën aktuale të sigurisë si më të keqen në jetën e tij.
“Ne nuk jemi gati për atë që do të na vijë në rrugën tonë pas katër deri në pesë vjet,” tha ai në fjalimin e tij të parë madhor që kur u bë sekretar i përgjithshëm në tetor, duke u kërkuar anëtarëve të “ngarkojnë” shpenzimet e tyre të mbrojtjes.
Komentet e tij vijnë disa javë përpara se presidenti i sapozgjedhur Donald Trump të marrë detyrën, pasi kishte sugjeruar më parë se SHBA nuk do të mbronte aleatët e NATO-s që nuk po shpenzonin mjaftueshëm për mbrojtjen.
Anëtarët e NATO-s janë zotuar të shpenzojnë të paktën 2% të vlerës së ekonomive të tyre – të matura me PBB – në mbrojtje në vit deri në vitin 2024. Por duke folur në një ngjarje në Bruksel, ish-kryeministri holandez tha se do të nevojiteshin “shumë më shumë” pasi rreziku “lëviz drejt nesh me shpejtësi të plotë”.
Ai tha se anëtarët evropianë kishin shpenzuar mbi 3% të PBB-së për mbrojtjen gjatë Luftës së Ftohtë.
“Nëse nuk shpenzojmë më shumë së bashku tani për të parandaluar luftën, do të paguajmë një çmim shumë, shumë, shumë më të lartë më vonë për ta luftuar atë,” tha ai.
Ai shtoi se ekonomia e Rusisë ishte “në një bazë lufte”, me shpenzimet e saj për mbrojtjen deri në vitin 2025 të vendosura të jenë “një e treta e buxhetit të shtetit të Rusisë – dhe niveli më i lartë që nga Lufta e Ftohtë”.
Rusia ka rritur ndjeshëm shpenzimet e saj të mbrojtjes që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës, me nivele rekord të miratuara për vitin 2025. Rutte foli në një pikë kritike të luftës në Ukrainë, me forcat ruse që po luftonin përpara në lindje të vendit. Deri në nëntor, Moska kishte pushtuar gjashtë herë më shumë territor ukrainas në vitin 2024 krahasuar me të gjithë vitin 2023.
Ndërsa shpenzimet mesatare të mbrojtjes për anëtarët e NATO-s në Evropë dhe Kanada vlerësohen në 2%, jo të gjitha e përmbushin objektivin. Trump tha në shkurt se ai do të “inkurajojë” Rusinë të sulmojë çdo anëtar të NATO-s që dështon të paguajë faturat e saj si pjesë e aleancës ushtarake perëndimore. 32 anëtarët e NATO-s në Evropë dhe Amerikën e Veriut pajtohen që nëse një anëtar sulmohet, të tjerët duhet të ndihmojnë në mbrojtjen e tyre.
