Rush Limbaugh e akuzon Papa Françeskun se promovon “marksizëm”.
Washington Times thotë se kryebashkiaku i New Yorkut është “marksist i papenduar”.
Wall Street Journal shkruan: “Kohët e fundit, ringjallja amerikane ka shfaqur ca tipare marksiste…”
Shumë gjëra thuhen vitet e fundit për Karl Marxin.
Por, pak njerëz kuptojnë kritikën e mprehtë të tij.
Shumica e njerëzve mbajnë mend vetëm parashikimin radikal të këtij ekonomisti se kapitalizmi në mënyrë të pashmangshme do të zëvendësohet nga komunizmi.
Marxi mund të ketë gabuar për disa gjëra, por shkrimet e tij (shumë nga të cilat janë shkruar para Luftës Civile Amerikane) parashikojnë saktësisht disa aspekte të kapitalizmit modern, që nga Recesioni të Madh e deri te iPhone.
Revista Rolling Stone shkruan se analiza e Marksit për kapitalizmin i ka përshkruar shumë saktë para më shumë se 100 viteve ato që po na ndodhin sot.
Natyra kaotike e kapitalizmit, e prirë drejt krizave, ishte pjesë e rëndësishme e shkrimeve të Marxit.
Që nga Depresioni i Madh e në vijim, ky cikël është duke ndodhur para syve tanë.
Tendenca e pamëshirshme për fitime solli dekadat e thellimit të pabarazisë.
Ne SHBA e tërë fasada e kredidhenies u shpërbë, ashtu siç e parashikoi ne detaje Marxi.
Ai paralajmëroi se tendenca e kapitalizmit me kalimin e kohës do të çojë në atë që ai e quajti “oreks johuman, të sofistikuar, të panatyrshëm dhe imagjinar per produkte”.
Duket e ashpër por mënyrë e saktë kjo për të shpjeguar se edhe kur gëzojmë luks të madh, ne ende nxitemi nga nevoja konstante për të blerë shumë e më shumë gjëra.
Ta marrim si shembull telefonin iPhone 5S. A është vërtetë shumë më i mirë se iPhone 5 që e keni pasur vitin e kaluar, ose se iPhone 4S një vit para kësaj? A është ajo nevojë e vërtetë, apo e trilluar?
Mega-korporatat krijojnë fushata reklamuese me idenë se duhet të shkatërrojmë produktet dhe të mirat ekzistuese pa asnjë arsye per te blere te tjera te sapoprodhuara.
Idetë e Marxit në lidhje me mbiprodhimin, e çuan atë në parashikimin e asaj që njihet si globalizim – përhapja e kapitalizmit në të gjithë planetin, në kërkim të tregjeve të reja.
Kërkimi i pamëshirshëm për tregje të reja dhe punë të lirë, si dhe kërkesa e pandërprerë për më shumë burime natyrore, janë bishat që kërkojnë vazhdimisht ushqim.
Kjo mund të duket si gjë e qartë tani, por Marxi i shkroi këto fjalë në vitin 1848, kur globalizimi ishte më shumë se një shekull larg.
Marxi argumentoi se fuqia e tregut do të centralizohet në firmat e mëdha të monopolit.
Më vonë, në shekullin e XX, trendi i parashikuar nga Marxi nisi të përshpejtohet. Sot, dyqanet e vogla janë zëvendësuar me shitore të mëdha monolite, si Walmart; bankat e vogla komunitare janë zëvendësuar me bankat globale, si JP Morgan Chase; ndërsa fermat e vogla janë zëvendësuar me ato të mëdha, si Archer Daniels Midland.
Bota teknologjike, gjithashtu po centralizohet, me korporatat e mëdha që thithin ato fillestaret sa më shpejtë të jetë e mundur.
Kur ai argumentoi tatimin mbi të ardhurat progresive në “Manifestin Komunist”, asnjë vend nuk ka pasur një të tillë. Tani, nuk ka pothuajse vend pa tatimin mbi të ardhurat progresive.
Kritika morale e Marxit ndaj kapitalizmit dhe veprat e tij meritojnë vëmendje.
Siç ka thënë Heilbroner: “Ne i kthehemi Marxit, jo pse ai është i pagabueshëm, por sepse është i pashmangshëm”.
Sot, në botën e pasurisë dhe varfërisë së madhe, ku 85 njerëzit më të pasur kanë më shumë pasuri se tre miliardë njerëz të planetit, fjalia e famshme e Marksit ende nuk e ka humbur potencën e saj: “Proletarë të të gjitha vendeve – bashkohuni! Nuk keni çfarë të humbni, veç zinxhirëve tuaj”.
/ Dita /
