Ditët e fundit savana sudaneze është përgjakur nga mizoritë e milicive të Forcave të Mbështetjes së Shpejtë (RSF). Raporti i Humanitarian Research Lab të Universitetit Yale tregon, përmes imazheve satelitore, grumbuj trupash dhe gjurmë të qarta gjaku, që përputhen me dëshmitë e qindra qytetarëve për masakrën e fundit në kryeqytetin e provincës, El Fasher, tashmë nën kontrollin e RSF-së pas 550 ditësh rrethimi.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), në spitalin “Saudi Maternity” ndodhen “të paktën 460 trupa”. Drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tha se këto të dhëna janë të mbledhura, por ende të paverifikuara në terren. Analistët e Yale publikuan imazhe që tregojnë shtimin e varreve masive gjatë fundjavës.
Ndërkohë, vetë milicët publikojnë video ku shihen duke qëlluar civilë të paarmatosur, duke brohoritur e ngritur gishtat në shenjë fitoreje. Guvernatori i Darfurit, Mini Minawi, ka ndarë një video ku shihet një milic që zbret shkallët e spitalit mes trupash të vrarë; një civil i ulur, ende gjallë, qëllohet në kokë nga afër.
Sipas Rrjetit të Mjekëve të Sudanit, “të gjithë personat brenda spitalit u ekzekutuan në gjakftohtësi, përfshirë pacientët, shoqëruesit e tyre dhe stafin mjekësor”. Ghebreyesus deklaroi se OBSH është “e tronditur dhe thellësisht e shokuar”.
Por bota, siç duket, mbetet e pafuqishme. Sipas OKB-së, deri më 20 tetor, vetëm në Darfurin e Veriut ishin vrarë 1 mijë e 850 civilë, 1 mijë e 350 prej tyre në El Fasher. Gazeta The Guardian raporton se lufta midis ushtrisë sudaneze dhe RSF-së, tashmë në vitin e tretë, ka vrarë mbi 150 mijë persona, ka detyruar 12 milionë të tjerë të zhvendosen dhe ka lënë 25 milionë në uri ekstreme. Të dyja palët akuzohen për krime lufte dhe sulme ndaj civilëve.
Pamjet më të fundit tregojnë një tjetër masakër: një milic i identifikuar me emër e mbiemër, në uniformë RSF-je, që ekzekuton një nga një, një rresht burrash të paarmatosur. “Xhanzhauidët, ‘njerëzit e armatosur me kuaj’, siç njihen në Sudan nuk treguan mëshirë për askënd”, tha për BBC një grua e quajtur Umm Amena, e cila arriti të shpëtonte nga El Fasher.
Sipas Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin, mbi 35 mijë persona janë larguar nga qyteti që prej së dielës, shumica drejt Tawila-s, 60 kilometra më në perëndim. Kampi atje tashmë strehon mbi 650 mijë refugjatë.
RSF-të u formuan duke institucionalizuar milicitë Xhanzhauid, të përbëra kryesisht nga fise arabe, që regjimi sudanez i përdori për krimet më të rënda gjatë luftës së parë në Darfur, një rajon i pasur me naftë, por i rrënuar nga konfliktet. Në vitin 2019, junta ushtarake i përdori këto forca për të shtypur me gjak protestat për demokraci; në masakrën e 3 qershorit 2019 në Khartum, mbi 100 protestues u vranë.
Sot, RSF-të kontrollojnë pothuajse të gjithë Darfurin e Veriut, duke sulmuar popullsinë me origjinë afrikane të fiseve autoktone. Sipas dëshmive të mbledhura nga UNHCR, janë kryer ekzekutime masive për arsye etnike e politike, përfshirë edhe vrasje të personave me aftësi të kufizuara.
“Ka trupa nëpër rrugë, njerëz të rreshtuar dhe të qëlluar. Ishte si një kamp shfarosjeje,” tregon për telefon Tajal-Rahman nga periferia e Tawila-s. Raportohen gjithashtu dhunime, tortura dhe fëmijë jetimë që kanë parë me sytë e tyre vrasjen e prindërve.
Të paktën 250 mijë civilë në El Fasher janë ende të bllokuar dhe në rrezik nga valët e reja të dhunës.
Bashkimi Evropian paralajmëroi se “marrja e El Fasherit përbën një pikë kthese të rrezikshme në konflikt dhe mund të përkeqësojë krizën humanitare”. Përfaqësuesja e lartë e BE-së, Kaja Kallas, bëri thirrje që “të ndalet menjëherë përshkallëzimi dhe të respektohet e drejta ndërkombëtare humanitare”.
Një hetim i The Guardian zbulon gjithashtu se RSF-të janë pajisur me armë britanike të shitura fillimisht Emirateve të Bashkuara Arabe, të cilat dyshohet se ua kanë dërguar milicëve. Emiratet i kanë mohuar vazhdimisht këto akuza.
