Arabia Saudite kishte ndërprerë paralajmërimet publike për sulme të mundshme ushtarake pak ditë para një serie goditjesh vdekjeprurëse në aeroportin e Riadit. Sulmet e javës së fundit kanë shkaktuar të paktën 18 viktima dhe më shumë se 300 të plagosur.
Qeveria saudite nuk ka shpjeguar pse qytetarët nuk u paralajmëruan përpara katër sulmeve në Riad. Mungesa e njoftimeve ka ngritur pikëpyetje për sigurinë e vendit dhe aftësinë e autoriteteve për të mbrojtur banorët dhe vizitorët.
Sipas zyrtarëve perëndimorë dhe arabë, si dhe analistëve politikë, vendimi mund të lidhet me përpjekjet e qeverisë për të ruajtur një pamje normaliteti, ndërsa vendi përballet me sulmet e rebelëve Huthi të Jemenit, të mbështetur nga Irani.
Paralajmërimet e mëparshme kishin tërhequr vëmendjen te dhuna që po vështirëson përpjekjet e Arabisë Saudite për të paraqitur një imazh qetësie, si brenda vendit, ashtu edhe në arenën ndërkombëtare.
“Qeveria saudite dëshiron t’i bëjë të dyja: të nisë një operacion ushtarak dhe, në të njëjtën kohë, t’u japë siguri qytetarëve dhe partnerëve të jashtëm”, tha Sultan Alamer, studiues saudit me bazë në SHBA dhe anëtar i lartë i institutit Middle East Policy Council.
Agjencia saudite e Mbrojtjes Civile, e cila funksionon nën Ministrinë e Brendshme dhe është përgjegjëse për paralajmërimet e emergjencave, nuk iu përgjigj pyetjeve të Reuters për arsyet e ndërprerjes së njoftimeve. As zyra e medias e qeverisë nuk dha një përgjigje.
Të hënën, autoritetet saudite lëshuan paralajmërimet e para që nga 29 shtatori, duke njoftuar për kërcënime të mundshme në Riad dhe në qytetet jugore të vendit. Reuters nuk arriti të përcaktojë nëse ky vendim ishte një përgjigje ndaj sulmeve në aeroport.
Që nga fillimi i luftës mes SHBA-së dhe Iranit në shkurt, të gjitha vendet e Gjirit kanë qenë objekt i sulmeve me dronë dhe raketa iraniane, por mënyra e paralajmërimit të popullsisë ka ndryshuar nga një shtet në tjetrin.
Katari ka dërguar njoftime në telefonat celularë përpara pothuajse çdo sulmi, duke u kërkuar banorëve të qëndrojnë brenda dhe larg dritareve. Bahreini dhe Kuvajti, nga ana tjetër, kanë përdorur vazhdimisht sirenat për t’u kërkuar njerëzve të strehohen në vende të sigurta.
Arabia Saudite nisi përdorimin e një sistemi kombëtar paralajmërimi në maj, përmes njoftimeve në telefonat celularë dhe rrjeteve sociale. Megjithatë, pavarësisht shtimit të sulmeve të Huthive, sistemi nuk dha më njoftime publike pas 29 shtatorit, kur u paralajmëruan banorët e provincës jugore Najran.
Sipas dy zyrtarëve që kishin dijeni të drejtpërdrejtë për çështjen, përfaqësues të një qeverie perëndimore aleate e kishin pyetur Arabinë Saudite për arsyet e ndërprerjes së paralajmërimeve. Autoritetet saudite thuhet se ishin përgjigjur se njoftimet shkaktonin shqetësime dhe se shumë qytetarë ishin ankuar sepse zgjoheshin natën nga alarmet.
Michael Ratney, ish-ambasador i SHBA-së në Arabinë Saudite, tha se Riadi po përpiqej të gjente një ekuilibër mes informimit të publikut dhe shmangies së panikut. Megjithatë, sipas tij, mungesa e paralajmërimeve kishte shtuar pasigurinë.
“Mosparalajmërimi për sulmet e mundshme të Huthive krijon pikërisht atë nervozizëm që autoritetet përpiqen të shmangin”, u shpreh ai.
Analisti saudit Ali Shihabi, i cili konsiderohet pranë qeverisë, tha se Arabia Saudite e ka të vështirë të mbrojë të gjitha objektivat për shkak të territorit të saj të madh dhe numrit të lartë të infrastrukturave strategjike.
Sipas tij, aeroportet, tubacionet dhe objektet e naftës kërkojnë mbrojtje të gjerë, ndërsa sistemet e mbrojtjes ajrore, përfshirë bateritë Patriot dhe raketat interceptuese, nuk mjaftojnë për të mbuluar njëkohësisht çdo objektiv.
