Vendet e Ballkanit Perëndimor, me mbështetjen e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, kanë miratuar një deklaratë të përbashkët për forcimin e politikave kundër duhanit.
Kjo deklaratë parashikon masa konkrete për uljen e nivelit të lartë të përdorimit të duhanit në rajon, si dhe riafirmon se çdo qytetar ka të drejtë të marrë frymë në ajër të pastër dhe të mbrohet nga dëmet që shkakton duhani.
Sipas OBSH-së, këto vende zotohen të:
hartojnë dhe zbatojnë legjislacion gjithëpërfshirës që ndalon pirjen e duhanit dhe përdorimin e produkteve që prodhojnë aerosol në ambientet e mbyllura;
-forcojnë zbatimin e ligjit përmes mekanizmave efektivë dhe të bazuar në prova shkencore;
–zhvillojnë programe edukimi dhe fushata ndërgjegjësuese mbi rreziqet e përdorimit të duhanit dhe përfitimet e mjediseve pa tym;
-krijojnë sisteme të qëndrueshme monitorimi dhe vlerësimi për zbatimin e politikave kundër duhanit; dhe
–garantojnë që politikat e kontrollit të duhanit të mbeten të pavarura nga ndikimi i industrisë së duhanit, duke pasur parasysh konfliktin e interesit mes qëllimeve të kësaj industrie dhe mbrojtjes së shëndetit publik.
Sipas të dhënave të OBSH-së për vitin 2024, 21-40 për qind e të rriturve në Ballkanin Perëndimor përdorin duhan. Edhe pse janë marrë masa, përparimi në uljen e konsumit të duhanit ka qenë i ngadaltë. OBSH paralajmëron se, nëse nuk ndërmerren veprime konkrete, Evropa do të mbetet kontinenti me përqindjen më të lartë të përdorimit të duhanit në botë, me një prevalencë që pritet të kalojë 22 për qind deri në vitin 2030.
“Prirjet e fundit janë shqetësuese dhe tregojnë një ndjeshmëri në rritje ndaj presionit të industrisë së duhanit. Qeveritë përballen me kundërshtime të forta nga industria, e cila përdor argumente ekonomike dhe taktika të sofistikuara lobimi për të penguar politikat e kontrollit të duhanit. Ne duhet ta përballojmë këtë sfidë me vendosmëri dhe të zbatojmë politika të forta që kufizojnë përdorimin e duhanit”, u shpreh drejtori rajonal i OBSH-së për Evropën, Dr. Hans Henri P. Kluge.
Bashkëpunim rajonal kundër ndikimit të duhanit
Deklarata parashikon gjithashtu krijimin e një platforme të përbashkët për shkëmbimin e informacionit dhe koordinimin e veprimeve mes vendeve të Ballkanit Perëndimor. Synimi është adresimi i sfidave të përbashkëta në luftën kundër duhanit.
Sipas OBSH-së, bashkëpunimi rajonal dhe shkëmbimi i praktikave më të mira janë thelbësore për të parandaluar ndikimin e industrisë së duhanit në hartimin e politikave publike.
Angazhimi i vendeve të Ballkanit Perëndimor me këtë deklaratë konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt një rajoni pa duhan. Sipas OBSH-së, forcimi i masave për kontrollin e duhanit jo vetëm që do të përmirësojë shëndetin e popullsisë, por do të kontribuojë edhe në arritjen e objektivave të tjera të zhvillimit të qëndrueshëm, si rritja ekonomike, ulja e pabarazive, mbrojtja e klimës dhe promovimi i mirëqenies.
