Avokati Ili Gërdupi, gjatë një prononcimi në emisionin “Të Paekspozuarit” në MCN TV, ka shpjeguar vendimin e Gjykatës Kushtetuese, që kufizon marrjen e të dhënave nga aparatët telefonikë, kur ato sekuestrohen nga SPAK.
Avokati shpjegoi se telefoni mund të sekuestrohet si send, por GJK ka sanksionuar me vendimin e saj, se të dhënat brenda telefonit nuk mund të hapen dhe ruhen nga SPAK pa vendim gjykate dhe kur nuk i shërbejnë hetimit.
“Vendimi i Gjykatës Kushtetuese, që është marrë në korrik 2025, është shpallur mjaft vonë, gjashtë muaj pasi është marrë, në tejkalim të afateve, bën një diferencim të ndjeshëm, për sekuestrimin e telefonit dhe sekuestirmin e të dhënave që përmban.
Telefonat e sotme, shërbejnë për sms, emaile, mesazhe në platforma të ndryshme, këto marrin të njëjtën mbrojtje që ka mbrojtja e korrespodencës. Sekuestrimi nuk bëhet me vendim të prokurorit, por me vendim gjykate Të gjithë personat që u sekuestrohet telefoni kanë mbrojtje të shtuar.
Megjithëse nuk pengohet marrja e telefonit si send, ne kemi tashmë një hap të shtuar, në të cilin, jo vetëm duhet verifikim i gjykatës nëse kopjimi i materialeve është i ligjshme, por materialet duhet të jenë të lidhura me veprën penale dhe janë të domosdoshme për fazën hetimore.
Marrim një shembull, thirreni në SPAK, nuk jeni person në hetim, por vetëm në dijeni. Ju thonë do të lini telefonin, keni të drejtë ta kundërshtoni. Mund të marrin telefonin, por nuk kanë të drejtë të bëjnë marrjen e korrespodencës, pa patur një vendim të gjykatës. Nuk mund të çohet telefoni tek eksperti pa vendim gjyakte. Duhet të kërkojnë në gjyaktë çfarë bisede do të marrin, konkretisht. Më pas telefoni mund të ruhet si send, por nuk mund të vijojë të përdoret. Kur hapet telefoni, nuk mund të lexojnë çdo gjë që keni në telefon.
Çështje të bujshme përshembull, sekuestrimi i telefonave të gazetarëve, SPAK do të duhet të thoshte në mënyrë konkrete se çfarë duhet të ekstraktojnë dhe ruajnë dhe në kuadër të cilit procedim penal. Nuk mund ta marrin për të parë çdo gjë që kanë shkëmbyer. Pra SPAK nuk mund të përdorë një hetim penal për të marrë çdo gjë që ka telefoni.
Çështja e Ballukut, varet nëse në momentin e sekuestrimit të telefonit, ishte një gjetje rastësore, apo ishte objekt i kontrollit, pasi kontrolli ishte me vendim gjykate. Nëse është sekuestruar si send, a ka patur vendim gjykatë për kryerjen e inspektimit, apo është bërë me iniciativë? Në të gjithë rastet GJK, lejoi që të dhënat e marra nga prokuroria, të ruhen dhe të përdoren, por duhet të kalojnë në kontroll gjyqësor. Pra nuk shpalli të pavlefshme ato komunikime që janë marrë.
Në rastin konkret, duhet parë nëse telefoni i Berberit ka kaluar këto faza proceduriale.
Rasti i kryetarit të Bashkisë së Shkodrës? Pra marr një telefon dhe aty gjej çdo gjë, a mund të përdoret kjo e dhënë? GJK nuk shprehet në lidhje me vlefshmërinë ose jo, por me procedurën dhe ndikimin e procedurave. Në të ardhmen, askush nuk do të japë telefonin në mënyrë vullnetare, por edhe kur merret telefoni duhet të kalojë procedurë rigoroze se çfarë mund të kqyret kur hapet”, tha Gërdupi.
