Një fjalë më pak për një mijë fjalët e Gjergj Rusit

Nga Lorenc Vangjeli/

Në një botë që vrapon me një ritëm gjithmonë e më të çmendur, ndodh që nuk mjaftojnë vetëm një palë sy për të parë. Gjithçka që vrapon përballë, anash apo pas, kërkon vëmendje; detajet humbin, ngjyrat zhduken, format shfytyrohen dhe çasti që vdes, nuk sjell asgjë të ngjashme në çastin pasardhës. As në detaje, as në ngjyra dhe as në formë.

Me fotografinë ndodh si në dashuri. “Merr sytë e mi ta shohësh”…, thotë i dashuruari kur i prezanton portretin e të dashurës mikut të vet të ngushtë. Shih fotografitë e një profesionisti për të kuptuar se portrete, peisazhe, një pemë, një gur, një ndërtim, errësira, mjegulla, stuhia apo një perëndim dielli nuk është ai që ke parë gjithmonë. Sepse është ndryshe në shumëçka duke qenë e njëjta gjë.

Gjergj Rusi është një emër mjaft i njohur në Tiranën e epokës tjetër. Në Tiranën e vjetër të bulevardit, të dashurive të fshehta, të muzgjeve me psherëtima e netëve me ankth, në kambialet e zboreve dhe në shpresa fëmijësh për të pasur fat tjetër nga i prindërve, Gjergji ishte jo thjesht i ndryshmi. Nuk ishte thjesht artisti që kërkonte një fat të ngjashëm me atë që bardh e zi e me zhurmues, e jepnin spektaklet e televizioneve italiane.

Gjergji, ndoshta i shtyrë nga të gjitha këto vrapoi në bregun tjetër të Adriatikut për të parë me ngjyra jetën e të tjerëve. Dhe për ta bërë jetën e tij. E ndoshta për këtë arsye, uji që gjeti në Rimini dhe uji që e ndau atë nga atdheu, njëlloj i kripur, u bë personazhi kryesor i fotografisë së tij. Edhe i poezisë. Sepse Gjergj Rusi fotografon detaje si një poet dhe shkruan vargje me kontraste si në një fotografi të mirë.

I rritur në një shtëpi me libra, siç thuhej me nderim dikur për njerëzit që e donin librin, Gjergj Rusi u mësua të dojë natyrën dhe të ketë një ndjeshmëri gati-gati shkak-pasojë me të. Këtë copëzë natyre që ai e pronësoi nga kujtimet e tij nga Tirana dhe çfarë “grabiti” miqësisht nga Rimini, e solli për herë të parë në një ekspozitë në kryeqytet. Për të thënë me secilën fotografi të mirë të tij nga një mijë fjalë dhe për t’i lënë çdo vizitori hapësirën për t’ju përgjigjur me një fjalë më shumë: Faleminderit! Sepse një fotograf i mirë është syri shtesë i publikut për të parë ndryshe dhe përtej ujit, errësirës, mjegullës apo dhe vetë perëndimit të diellit.

“Java” ka përzgjedhur disa fotografi nga ekspozita e tij dhe një poezi të Rusit që flet shqip për to.

“Fjalët e tua të ujëta”

Një fjalë ta kesh për mua m’a sill

Mikeshës time.. erë…besoja

Dhe ajo nëpër re do t’a fshehë

e me shiun e saj do më përmëndë Tokës së tharë e të etur…. ngjaj

I përvëluar…. do dal t’i pres ato pika

Qiellin xheloz dhe rrufetë e tij

nuk i përfill

Çdo fjalë e jote dua të më lagë

Kudo të më përshkojë

Çdo pore e qelizë timen