Në ditën e parafundit të shpalljes së vendimeve për këtë sesion, Gjykata Supreme e SHBA-ve i dha Donald Trumpit një fitore të madhe.
Por, përtej vendimit që tërhoqi vëmendjen për zgjerimin e kompetencave presidenciale, gjykata dha edhe sinjale se ky president nuk do ta ketë gjithmonë rrugën e hapur. Madje, tre gjyqtarët liberalë gjetën aleatë të papritur mes gjashtë gjyqtarëve konservatorë.
- Kompetenca më të gjera për presidentin mbi agjencitë e pavarura
Gati një shekull më parë, Gjykata Supreme vendosi njëzëri se presidenti demokrat Franklin Delano Roosevelt nuk kishte pushtet të pakufizuar për të shkarkuar komisionerët e agjencive rregullatore të krijuara nga Kongresi për të qenë të pavarura nga ndikimi presidencial.
Të hënën, duke shqyrtuar një çështje të ngritur nga Donald Trump, gjykata e rrëzoi në mënyrë vendimtare atë precedent.
“Nëpunësit që ushtrojnë kompetencat e presidentit janë subjekt i shkarkimit prej tij”, shkroi kryetari i Gjykatës Supreme, John Roberts, në opinionin e shumicës. “Vetëm në këtë mënyrë ata mbeten përgjegjës para presidentit dhe presidenti para popullit.”
Në këtë vendim, gjashtë gjyqtarët konservatorë, tre prej të cilëve janë emëruar nga Trump, votuan në favor të presidentit, ndërsa tre gjyqtarët liberalë, të emëruar nga presidentë demokratë, dolën kundër.
Vendimi i jep Trumpit dhe presidentëve të ardhshëm kompetenca të gjera për të shkarkuar dhe zëvendësuar drejtuesit e dhjetëra agjencive federale me të cilët nuk bien dakord.
Edhe pse çështja lidhej drejtpërdrejt me Komisionin Federal të Tregtisë, precedenti do të ndikojë edhe te agjencitë që interpretojnë ligjet zgjedhore, hartojnë politikat e komunikimit, zgjidhin mosmarrëveshjet e punës dhe vendosin rregullore financiare apo mjedisore.
Amerikanët tashmë janë mësuar me ndryshime të mëdha politike sa herë që pushteti kalon nga një parti te tjetra, nga Barack Obama te Trump, më pas te Joe Biden dhe sërish te Trump. Ky vendim pritet ta përforcojë edhe më tej këtë prirje.
“Nëntëdhjetë vjet precedent janë përmbysur plotësisht dhe pa asnjë mëdyshje”, shkroi Trump në Truth Social. “Kjo rrit ndjeshëm pushtetin presidencial pikërisht në një kohë kur është më i nevojshëm.”
- Gjyqtarët liberalë gjetën aleatë konservatorë, në dëm të Trumpit
Megjithëse Gjykata Supreme i dha presidentit kompetenca më të mëdha mbi agjencitë e pavarura, ajo vendosi kufij kur bëhej fjalë për përpjekjen e Trumpit për të shkarkuar një anëtare të Bordit të Guvernatorëve të Rezervës Federale.
Me një vendim të ngushtë 5 me 4, dy gjyqtarë konservatorë, John Roberts dhe Brett Kavanaugh, iu bashkuan tre liberalëve për të bllokuar përpjekjen e Trumpit për të shkarkuar Lisa Cook.
Trump kishte pretenduar se Cook kishte kryer mashtrim me kredi hipotekare, por në sfond qëndronte pakënaqësia e tij ndaj vendimeve të Rezervës Federale për të mos ulur normat e interesit.
Në emër të shumicës, Roberts argumentoi se Cook duhet të kishte mundësinë të kundërshtonte shkarkimin dhe t’u përgjigjej akuzave, të cilat duhej të mbështeteshin me prova të mëtejshme. Ai paralajmëroi për “pasojat e rënda” që mund të lindnin nëse presidentët do të kishin kontroll të plotë mbi Rezervën Federale.
Një tjetër goditje për Trump erdhi në një çështje që lidhej me votimin me postë. Gjykata vendosi se ligji federal nuk i ndalon shtetet të numërojnë fletëvotimet e dërguara me postë që janë vulosur deri në ditën e zgjedhjeve, por mbërrijnë më vonë.
Në këtë rast, tre gjyqtarëve liberalë iu bashkuan John Roberts dhe Amy Coney Barrett, e emëruar nga vetë Trump, e cila shkroi opinionin e shumicës.
Barrett theksoi se Kushtetuta u jep shteteve kompetenca të gjera për të përcaktuar “kohën, vendin dhe mënyrën” e zhvillimit të zgjedhjeve për Kongresin. Ajo hodhi poshtë pretendimet e Trumpit se votimi me postë favorizon mashtrimet zgjedhore, duke theksuar se kjo është një çështje që duhet zgjidhur përmes “procesit demokratik”.
Trump reagoi menjëherë duke i bërë thirrje Kongresit të miratojë paketën e tij për reformën zgjedhore, e cila do të kufizonte ndjeshëm votimin me postë.
Edhe pse Dhoma e Përfaqësuesve, e kontrolluar nga republikanët, e ka miratuar projektligjin, demokratët, së bashku me disa republikanë, kanë bllokuar votimin në Senat.
Pra, edhe pse Trump fitoi më shumë pushtet presidencial, për dy objektivat e tij kryesorë: uljen e normave të interesit dhe reformën zgjedhore, shumica e Gjykatës Supreme nuk ishte në anën e tij.
- Apeli i Trumpit për shpifjen dështoi pa bujë
Nëse gjykohet nga reagimet e Trumpit në Truth Social, ajo që e zemëroi më shumë ishte një vendim i fshehur mes 28 faqeve të urdhrave të publikuar nga Gjykata Supreme.
Mes dhjetëra çështjeve që gjykata refuzoi të shqyrtonte ishte edhe “Trump, Presidenti i SHBA kundër E. Jean Carroll”.
Pa dhënë shpjegime të mëtejshme, Gjykata Supreme refuzoi të shqyrtonte vendimin civil prej 5 milionë dollarësh kundër Trumpit, i cili rridhte nga vendimi i një jurie në vitin 2023 se ai kishte shpifur ndaj ish-gazetares E. Jean Carroll. Ajo e kishte akuzuar Trumpin për sulm seksual në dhomat e provës të një dyqani në vitet 1990.
“Do të vazhdoj ta luftoj këtë rast të politizuar dhe këtë ndjekje ligjore kundër meje, përfshirë edhe pretendimin absurd për shpifje, me gjithë forcën time”, shkroi Trump në rrjetin e tij social.
“Kjo padrejtësi nuk mund të lejohet të mbetet në fuqi.”
Edhe pse Trump synon të apelojë një tjetër vendim që e detyron të paguajë 83.3 milionë dollarë dëmshpërblim ndaj Carroll në një çështje tjetër, ky duket të jetë fundi i përpjekjeve të tij për të rrëzuar vendimin prej 5 milionë dollarësh.
