Një ditë, kryeqyteti i ortodoksëve në botë

Nga Mero Baze

Shqipëria ishte sot kryeqyteti i ortodoksëve në botë. Primatët e të gjitha kishave ortodokse në botë dhe delegacione të zgjeruara të tyre, që nga Siria, Jeruzalemi, Rusia dhe Sinai, përfshirë Patriarkun e Stambollit, ishin sot në Tiranë për të përcjellë ndoshta personalitetin më të madh të botës ortodokse, të cilit fati i kishte dhënë rolin e Kryepeshkopit tonë. Kjo ishte edhe dhurata e fundit që Kryepeshkopi Anastas i bëri Shqipërisë.

Për të kuptuar fuqinë e një udhëheqësi, qoftë ai shpirtëror apo politik, shërben shumë dita e ikjes së tij. Aty kupton se çfarë ka mundur të realizojë nga misioni i tij në jetë.

Kur Ibrahim Rugova u përcoll në janar të vitit 2006, Prishtina u shndërrua në selinë e Bashkimit Evropian. Të gjithë ministrat e jashtëm të Bashkimit Evropian, përfaqësues nga SHBA, Kanadaja dhe vende të tjera të rëndësishme për shqiptarët, ishin në Prishtinë. Aty kuptohej se, edhe pse Ibrahim Rugova po largohej nga kjo botë pa e arritur ende pavarësinë formale të Kosovës, ai me vdekjen e tij e shpalli de facto atë. Aty u kuptua që misioni i tij ishte përmbushur.

Sot, Kryepeshkopi Anastas mblodhi në Tiranë gjithë botën ortodokse, e cila nuk nderonte thjesht personalitetin e tij, por përpjekjet e tij për ringritjen e Kishës Ortodokse në Shqipëri, në një vend ku ajo nuk është as feja e vetme dhe as feja kryesore. Dhe kjo e bën përpjekjen e tij shumë herë më të shenjtë dhe rezultatet e tij shumë herë më të admirueshme nga mijëra besimtarë.

Të gjithë ata që përpiqen t’i shikojnë përpjekjet e Kryepeshkopit Anastas si një shtrirje e helenizmit në Shqipëri, qofshin ata grekë apo shqiptarë, për shkak të identifikimit të helenizmit me ortodoksinë, fyejnë përkushtimin e tij 34-vjeçar për ortodoksinë shqiptare.

Pas 34 vitesh, ai i la Shqipërisë një sinod shqiptar, një hierarki shërbëtorësh të Kishës Ortodokse tërësisht shqiptare, dhe një disiplinë e meritokraci që do t’i shërbejë për shumë kohë Kishës Ortodokse në Shqipëri. Ai nuk i la Shqipërisë thjesht muret e kishave të reja, shkollat apo tempujt e ortodoksisë, por fuqinë e ringjallur të besimit që ishte shkatërruar.

Shqipëria, fatkeqësisht, nuk arriti ta përdorë sa duhet dhe si duhet figurën e tij për të ndihmuar vendin të pozicionohej më mirë në botën perëndimore, por shpresoj që nderimi që i bëjmë sot të shërbejë si një ndjesë për gabimet tona ndaj tij.

Ceremonia e sotme në Katedralen e Tiranës e ekspozoi Shqipërinë në sytë e botës si një vend dinjitoz, me një harmoni fetare që reflektohet në respektin e shumicës së shoqërisë shqiptare për Kryepeshkopin Anastas, duke e shndërruar nderimin për të në një vlerë për Shqipërinë.

I vetmi incident që ndodhi gjatë ceremonisë, për fat, nuk u vu re nga askush. Dhe natyrisht, ai lidhej me Sali Berishën. Roja e tij shkoi te emrat e vendosur nga protokolli i ceremonisë, hoqi emrin e ministrit Dendias dhe vendosi emrin e Sali Berishës, në mënyrë që ai të ishte ulur pranë kryeministrit grek, Kyriakos Mitsotakis. E bëri këtë në sytë e të gjithëve, dhe megjithëse Garda i kërkoi ta kthente emrin në vendin e caktuar nga protokolli, ai nuk e bëri.

Njeriu që u përpoq gjithë jetën ta dëbonte Kryepeshkopin Anastas, madje edhe përmes Kushtetutës, duke e cilësuar si një grek të paligjshëm, sot bënte gjithçka për të qenë ulur në një karrige të paligjshme pranë kryeministrit grek, në një ceremoni ku Kryepeshkopi Anastas do të prehej në banesën e tij të ligjshme dhe të përjetshme në zemër të Tiranës – si Anastas i Shqipërisë.

Sot, falë Kryepeshkopit Anastas, Shqipëria ishte kryeqyteti i ortodoksëve në botë. Ajo që ai u përpoq ta bënte gjatë gjithë jetës së tij, e realizoi ditën e fundit të tij mbi tokë – përmes emrit të tij.