Sot në emisionin Shqip nga Rudina Xhunga do t’ju tregojmë historinë e inxhinierit që ka ndërtuar urat që bashkojnë botën. Me inxhinier Fatjon Shkurti na prezantoi nipi i inxhinierit Gjovalin Gjadri, i cili ka ndërtuar urat më të famshme në Shqipëri.
Inxhinier Shkurti, djali i dy artistëve të Cirkut të Tiranës, iku nga Tirana në 1990-ën dhe me bazat që mori në Universitetin e Tiranës u bë inxhinieri që ndërton urat më të bukura dhe të veçanta në Amerikë. Zoti Shkurti tregon për gazetaren Xhunga se shpesh reflekton, hedh një vështrim falënderues nga e kaluara, për Tiranën, për profesorët e universitetit, si bazamentet e së ardhmes së tij fantastike dhe frymëzuese. Zoti Shkurti, tregoi me krenari disa nga urat që sot mbajnë firmën e tij, nga ura e famshme në Wisconsin, te ura që mban emrin e ish-senatorit të Nebraskës, deri te ura që ngjan me Lanën e Tiranës. Ndiqeni historinë fantastike të inxhinier Fatjon Shkurtit!
-Kjo është një urë interchange në Milwaukee të Wisconsin. Janë 5 nivele urash, ku ndërpriten me njëra-tjetrën tri autostrada, 94, 43 dhe 794. E ka emrin Market Interchange sepse në qoshen e sipërme është universiteti katolik Market, në Milwaukee dhe është pikë lidhëse në Wisconsin. Dhe për të shkuar në Çikago duhet të kalosh patjetër këtu. Për ndërtimin e kësaj ure kam ndenjur 4 vjet në Çikago. Ishin 3,940 fletë dokumente dhe vizatime të projektit të ndërtimit të urës.
Në një moment patëm një problem me një kolonë dhe e ndërruam kolonën për 3 muaj. Dikush nga grupi, se ishin 15 firma në projekt, e kishte projektuar kolonën me disa defekte dhe e ndërruam në kohë rekord, pa ndërprerë trafikun dhe e hapëm urën për Ditën e Falënderimeve dhe për Krishtlindje.
-Kjo urë mban emrin e ish-senatorit te Nebraskës, Bob Kerrey. Kjo është një urë shumë e veçantë. Nuk jam projektuesi i saj, por jam oponenti i këtij projekti sepse një projektin e ka bërë një shoku im. Kur u bënë tenderët kompania fituese e tenderit kërkonte 45 milionë dollarë për ta bërë urën, shteti kishte vetëm 30 milionë dollarë dhe ne e ndërtuam me 22 milionë e gjysme dollarë, duke përdorur çelik me beton soletën. Kjo urë ka një të veçantë sepse është në forme S-je. Urat nuk bëhen në formë S-je, por kjo urë është më vetëm për kalimtarë, vrapues, patina dhe lidh dy qytete. Unë bëra oponencën e gjithë strukturës, kabllot.
-Edhe kjo urë është në Wisconsin. Është e thjeshtë, me dy hapësira, me trarë të parapërgatitur. Shumë urë e kollajshme, por e bukur nga ana arkitektonike. Në këtë urë kam vënë vulën si kryeinxhinier për sigurinë e saj.
-Ndërsa kjo është një urë speciale. Edhe këtu jam oponent. Projektuesi ishte një djalë nga Turqia dhe ziheshim përditë sepse nuk binim dakord për disa gjëra, derisa hynte klienti në mes dhe na thoshte të gjenim një zgjidhje që na kënaq të dyve. Ai bënte planet dhe unë modelimet, vlerësimet. Kjo është në Minesota.
Kjo urë fillimisht është bërë në Zvicër. Nga ana inxhinierike është shumë komplekse për t’u ndërtuar. Ishte një nder të isha pjesë e këtij projekti sepse do verifikohej çdo 10 centimetra nëse ishin brenda parametrave dhe standardeve të sigurisë.
-Ndërsa kjo është ura e St.Louis në Missouri. Është ura më e madhe që kam projektuar. E kam projektuar me dorë çdo gjë, që nga modeli, te sizmiciteti. Ura ka një hapësire kryesore 500 metra, ka 34 kabllo, nga 17 copë në të dyja anët. E kemi bëre në këtë mënyrë që në rast se rritet trafiku, në të ardhmen të ndërtojmë një identike ngjitur me të. Kur mora përsipër të ndërtoja këtë urë shkoja çdo javë në Kansas City. Pra që nga 2 gushti 2008 deri me 4 korrik 2009, javë për jave, hipja në avion të hënën dhe kthehesha për fundjavë. Por jemi krenarë që e kemi bërë, kemi lënë shenjën tonë në atë urë. Unë dhe grupi im, në të cilin kam edhe 5 shqiptarë. Janë shqiptarë me vizion për të ardhmen, kanë bërë sakrifica ose ata ose prindërit e tyre. Ata e kuptojnë që vetëm me punë mund t’ia dalësh.
-Kjo është ura që ngjan me Lanën, por vetëm ndryshon nga tunelet që janë anash saj. Nga ana inxhinierike nuk është shumë e vështirë si urë. Arkitekti që projektoi këtë urë luajti me ngjyrat, donte të tregonte ngjyrat e grurit dhe te kolonat janë format e grurit.
-Kjo urë është në Rockford Illinois, rreth 120 metra. Është e viteve të fundit dhe nuk i ka më ato tirandat vertikale siç jemi mësuar t’i shohim nëpër harqe. Kjo urë është hapur më 17 dhjetor 2013. Deri tani është në gjendje shumë të mirë nga ana e sigurisë. Çdo gjë inspektohet. Më vjen për të qeshur kur kujtoj njerëzit që bënin protesta për trarin e vendosur në autostradën që na çon Kosovë. Njerëzit nuk e kuptojnë që çdo gjë që ndërtohet duhet mirëmbajtur.
-Kjo urë është një xhevahir i ri i arkitekturës në Çikago. Si urë të kujton një rollercoaster kur shkon në Disney Land ose një aeroplan që po ikën. Unë jam inxhinieri of recod i kësaj ure dhe kemi fituar shumë çmime. Është hapur në 2019-ën dhe është urë gjarpëruese. Kjo urë ka të veçantë që mund ta lëvizesh drejtimin si horizontalisht dhe vertikalisht.
-Kjo urë është madhështorë. Është ura më e lartë në shtetin e Ohios, sepse kolonën më të lartë në mes e ka 70 metra. Poshtë saj është Lumi i Miamit dhe kalon në nyjën kryesore të transportit të të gjithë Amerikës. Ne zëvendësuam urën që ishte me kapriat. Në Amerikë nuk i bëjmë më urat me kapriat sepse po u prish një element i kapriatit rrezikon të bjerë gjithë ura. Hapësirat janë 170 metra afërsisht. Kam qenë oponent gjatë projektimit dhe gjatë zbatimit isha inxhinieri kryesor strukturor që verifikoja çdo gjë që bëhej. Ditët e fundit të qershorit isha në majë të urës deri në 2 të mëngjesit sepse duhet të bënim ndryshime te dy kolonat e urës. Është madhështore si urë. Po të kisha qenë në Shqipëri nuk do më ishte dhënë mundësia të bëja të tilla ura. Ndërtesa kanë bërë shokët e mi në Shqipëri, po ura jo. Ndihem krenar për urat që kam bërë.”, u shpreh inxhinier Shkurti në DritareTv.
