Pamjet e makinave në flakë, përplasjeve mes protestuesve dhe policisë, si dhe ndërtesave të dëmtuara në Francë, kanë qarkulluar gjerësisht në rrjetet sociale gjatë ditëve të fundit.
Shpesh të shkëputura nga konteksti, ato janë shoqëruar me interpretime politike që synojnë të shpjegojnë jo vetëm dhunën, por edhe se kush mund të përfitojë prej saj.
Pikërisht këtu hyn në diskutim një dimension tjetër i sigurisë evropiane: operacionet hibride dhe fushatat e ndikimit të huaj.
Rusia ka një histori të dokumentuar të përdorimit të dezinformimit për të nxitur polarizimin politik dhe për të dobësuar besimin te institucionet perëndimore. Megjithatë, ekzistenca e këtyre operacioneve nuk përbën provë se Moska qëndron pas protestave të fundit në Francë apo Shqipëri.
Çfarë kanë zbuluar shërbimet franceze?
Në maj 2025, agjencia franceze VIGINUM, përgjegjëse për identifikimin e ndërhyrjeve të huaja në hapësirën digjitale, publikoi një analizë mbi rrjetin rus të ndikimit të njohur si Storm-1516.
Raporti dokumentonte 77 operacione informative të zhvilluara nga ky rrjet deri në mars 2025. Sipas Ministrisë franceze të Mbrojtjes, operacionet lidheshin me inteligjencën ushtarake ruse, GRU, dhe synonin ndër të tjera diskreditimin e Ukrainës, dobësimin e mbështetjes perëndimore për të dhe polarizimin e shoqërisë franceze.
Metodat përfshinin video të manipuluara, lajme të fabrikuara, faqe që imitonin media të njohura dhe shpërndarje të koordinuar të përmbajtjeve në rrjetet sociale.
Në shkurt 2026, VIGINUM identifikoi një tjetër operacion të lidhur me Storm-1516, këtë herë përmes një videoje të shpërndarë në platformën X që synonte presidentin Emmanuel Macron me pretendime të fabrikuara.
Autoritetet franceze ia atribuuan operacionin këtij rrjeti rus me një nivel të lartë besueshmërie.
Si mund të shfrytëzohen protestat?
Protestat masive krijojnë një mjedis ku ngjarjet zhvillohen shpejt, informacioni është i fragmentuar dhe pamjet e dhunës mund të marrin interpretime të ndryshme.
Një video e një protestuesi që sulmon policinë mund të përdoret për ta paraqitur të gjithë lëvizjen si ekstremiste. Një video e një ndërhyrjeje të dhunshme policore mund të shpërndahet për të krijuar përshtypjen se çdo veprim i autoriteteve është represiv.
Të dyja pamjet mund të jenë autentike, por mënyra se si përzgjidhen, montohen dhe shpërndahen mund të krijojë një panoramë të shtrembëruar të ngjarjeve.
Për një operacion ndikimi nuk është domosdoshmërish e nevojshme të organizohet një protestë. Mjafton që tensionet ekzistuese të shfrytëzohen për të thelluar mosbesimin mes qytetarëve, policisë dhe institucioneve.
Ky është një mekanizëm i njohur i luftës së informacionit, por identifikimi i tij në një rast konkret kërkon analiza të origjinës së përmbajtjeve, rrjeteve të shpërndarjes dhe lidhjeve të mundshme mes llogarive.
Franca përballet me dhunën dhe krizën e besimit
Protestat e fundit në Francë kanë përfshirë kundërshtime ndaj kostos së jetesës dhe gjendjes së shërbimeve publike, ndërsa në disa qytete janë shoqëruar me përplasje të dhunshme dhe dëmtime të pronës.
Presidenti Emmanuel Macron dënoi më 18 tetor aktet e dhunës dhe kërkoi shqyrtimin e mangësive të mundshme në përgatitjen e autoriteteve të sigurisë. Ndërkohë, ndërhyrjet policore kanë nxitur kritika dhe hetime mbi përdorimin e forcës.
Në këtë klimë, shpërndarja e pamjeve të dhunës në X dhe platforma të tjera mund të ndikojë në mënyrën se si ngjarjet perceptohen brenda dhe jashtë Francës.
Por jo çdo llogari që shpërndan përmbajtje polarizuese është pjesë e një operacioni të huaj. Po ashtu, një narrativë që përputhet me interesat e Kremlinit nuk është, në vetvete, provë se është krijuar apo koordinuar prej tij.
Debati mbërrin edhe në Shqipëri
Diskutimi për ndikimet e huaja ka marrë një dimension të drejtpërdrejtë edhe në Shqipëri.
Kryeministri Edi Rama deklaroi më 19 tetor se protestuesit e përfshirë në dhunë po përdoren nga Antifa, shërbime të huaja dhe ato që ai i quajti armiq të Shqipërisë.
Nga ana tjetër, zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, reagoi ndaj raportimeve që ia atribuonin Ramës akuza kundër Rusisë dhe Iranit për nxitjen e trazirave.
“Janë qytetarët e vendit Tuaj që kanë dalë në rrugë në protestë, dhe Ju nuk duhet t’i hidhni fajin të tjerëve. Rregulloni vetë problemet Tuaja të brendshme”, deklaroi Zakharova në një mesazh të shpërndarë edhe nga Ambasada ruse në Tiranë.
Megjithatë, deklaratat politike të të dyja palëve nuk zëvendësojnë provat. Për të përcaktuar nëse protestat shqiptare janë shfrytëzuar nga operacione të huaja, nevojiten të dhëna të verifikueshme mbi veprimtari konkrete, financim, koordinim apo ndërhyrje digjitale.
Një dallim vendimtar
Përvoja franceze tregon se operacionet ruse të dezinformimit janë një kërcënim real dhe i dokumentuar. Ajo nuk provon, megjithatë, se çdo protestë e dhunshme në Evropë është rezultat i një ndërhyrjeje të Moskës.
Edhe në rastet kur një fuqi e huaj përpiqet të përfitojë nga trazirat, shkaqet e protestave mund të jenë krejtësisht vendase dhe legjitime.
Për këtë arsye, identifikimi i ndërhyrjeve të mundshme të huaja dhe hetimi i dhunës duhet të zhvillohen pa cenuar të drejtën e qytetarëve për të protestuar.
Në një kohë kur pamjet e dhunës udhëtojnë më shpejt se verifikimi i tyre, pyetja nuk është vetëm kush e shkaktoi një incident, por edhe kush po përpiqet ta përdorë atë për të ndikuar debatin publik. /Albania Post/
