Një simbol i papritur po shfaqet gjithnjë e më shpesh në protestat kundër administratës Trump në Shtetet e Bashkuara, bretkosa.
Dikur e lidhur fort me meme të ekstremit të djathtë, sot ajo po përdoret nga aktivistë të majtë si mjet ironik dhe politik kundër politikave të emigracionit dhe forcës shtetërore.
Ky kombinim i humorit me politikën duket sikur synon të ndryshojë narrativën vizuale dhe morale të përplasjes mes protestuesve dhe shtetit.
Nga Pepe te Portland
Historia e bretkosës në politikën amerikane nuk mund të kuptohet pa përmendur Pepe the Frog, personazhin vizatimor që u përvetësua nga grupet e ekstremit të djathtë gjatë fushatës presidenciale të Donald Trump në vitin 2016.
Pepe u përdor gjerësisht në forume si 4chan dhe 8chan, shpesh në kontekste raciste apo ekstremiste, dhe u shndërrua në një simbol për këtë rrymë.
Vetë Trump e ka shpërndarë një meme të tillë gjatë fushatës së tij.
Megjithatë, Pepe nuk kishte origjinë politike. Ai u krijua në vitin 2005 nga artisti Matt Furie si një personazh i thjeshtë dhe apolitik.
Furie ka shprehur publikisht kundërshtimin e tij ndaj mënyrës se si u përdor vepra e tij dhe madje tentoi ta “vriste” personazhin në një strip komik. Por simboli, siç vëren profesori i artit performativ LM Bogad për BBC-në, “nuk kontrollohet më nga krijuesi, ai ndryshon, zhvendoset dhe riformësohet”.
Moment viral dhe një simbol i ri
Kthesa ndodhi më 2 tetor, kur një video nga Portland, Oregon, u bë virale, një protestues i veshur me kostum bretkose u përball me agjentë të emigracionit (ICE). Një oficer përdori sprej kimik drejt kostumit, ndërsa protestuesi reagoi me humor, duke thënë se kishte provuar “tamale më pikante”. Pamjet u shpërndanë masivisht dhe bretkosa u shndërrua në simbol të rezistencës ironike ndaj shtetit.
Ngjarja ndodhi në një klimë tensioni të lartë, pasi Trump kishte dërguar Gardën Kombëtare në Portland, duke e quajtur qytetin “zonë lufte”. Protestat u intensifikuan dhe kostumi i bretkosës u bë pjesë e identitetit vizual të tyre.
“Frivoliteti taktik” dhe fuqia e imazhit
Profesori LM Bogad shpjegon për BBC se kjo strategji funksionon në disa nivele.
Së pari, ajo kontrollon optikën, është shumë më e vështirë të justifikohet dhuna shtetërore ndaj dikujt të veshur si bretkosë apo njëbrirësh.
Së dyti, krijon një atmosferë përfshirëse për protestuesit.
Së treti, ofron një formë “mbrojtjeje politike”, ku kritika mund të maskohet si shaka në kontekste ku kundërshtimi i hapur është i rrezikshëm.
BBC e lidh këtë qasje me shembuj historikë ndërkombëtarë, nga lëvizja serbe Otpor kundër Millosheviçit, te përdorimi i figurës së Winnie the Pooh për të kritikuar presidentin kinez Xi Jinping, apo dhe deri te protestat në Hong Kong.
Nga simbol i së djathtës në “Antifa Frog”
Me përhapjen e protestave, kostumi i bretkosës u pa në qytete të ndryshme amerikane.
Kërkesa u rrit aq shumë sa kostumet dolën jashtë stokut dhe çmimi i tyre u rrit.
Një grup aktivistësh në Portland krijuan nismën “Operation Inflation”, që mbledh fonde për të blerë dhe shpërndarë kostume për protestuesit, me synimin “për të ndryshuar historinë që po tregohet” për protestat.
Kështu, në mënyrë ironike, bretkosa që dikur ishte simbol i ekstremit të djathtë po quhet tani online “Antifa Frog”, duke reflektuar betejën simbolike mes dy kampeve politike.
Meme-t që tregojnë dy bretkosa në luftë, Pepe dhe bretkosën e Portlandit, shfaqin këtë përplasje kulturore si mjet për vëmendje dhe kuptim.
Dukshëm, simbolet politike nuk janë statike, por lëvizin, rimerren, rinterpretohen sipas nevojës. Madje, një kostum absurd mund të bëhet një armë serioze politike.
