Kandidati republikan Donald Trump është zgjedhur president i SHBA-së për një mandat të dytë, jo të njëpasnjëshëm, pas fitores bindëse kundrejt demokrates Kamala Harris.
Ajo që pritej të ishte një garë ‘kokë më kokë’ kundër kundërshtares së tij demokrate, zëvendëspresidentes Kamala Harris, doli të ishte një fitore e rëndësishme për Trump, personi i parë i dënuar që fitoi çelësat e Shtëpisë së Bardhë.
Sky News hedh një vështrim se cilat kanë qenë premtimet kryesore të fushatës së Trump në garën e vitit 2024, ndërsa ai përgatitet të marrë drejtimin e vendit nga Presidenti Joe Biden në janar.
Aborti
Zoti Trump ka thënë se nuk mendon se është i nevojshëm një ndalim federal për abortin dhe ai do t’ia lërë shteteve individuale të vendosin ligjet e tyre.
Megjithatë, ai ka thënë se çdo legjislacion duhet të përfshijë përjashtime për përdhunimin, inçestin dhe shëndetin e nënës.
Tre të emëruarit në Gjykatën e Lartë të zotit Trump ishin pjesë e shumicës që përmbysi Roe vs Ëade në 2022, duke u hequr grave të drejtën ligjore për të kërkuar një abort.
Tarifat
Trump, i cili ka thënë se tarifat “është fjala më e bukur në botë”, ka propozuar një taksë prej 60% për importet kineze dhe 10% për ato nga vende të tjera.
Sipas analizës nga korrespondenti i Sky News, Paul Kelso, kjo është një lëvizje thellësisht proteksioniste që mund të shkaktojë një luftë tregtare me Kinën dhe BE-në.
Kritikët e masave kanë thënë se rritja e tarifave do të sjellë përfundimisht rritje të çmimeve për konsumatorët amerikanë.
Luftërat
Gjatë fjalimit të tij në Florida të mërkurën, kur deklaroi se kishte fituar presidencën disa orë përpara se të zbuloheshin rezultatet zyrtare, Trump tha: “Unë nuk do të filloj një luftë, do të ndaloj luftërat”.
Deklarata ishte në përputhje me atë që ai ka pretenduar gjatë fushatës së tij, pasi presidenti i zgjedhur tha se mund t’i jepte fund luftës në Ukrainë – e cila u godit nga një pushtim rus në shkallë të plotë në shkurt 2022 – brenda 24 orëve.
Por zoti Trump nuk arriti të thoshte se si do ta arrinte këtë.
Ai ka sugjeruar që Ukrainës mund t’i duhet të heqë dorë nga një pjesë e territorit të saj nëse do të arrihet një marrëveshje paqeje, një ide që Ukraina e ka hedhur poshtë vazhdimisht.
78-vjeçari ka shprehur gjithashtu mbështetjen për luftën e Izraelit ndaj Hamasit, grupit militant palestinez në territorin e rrethuar të Gazës, i cili kreu masakrën e 7 tetorit të vitit të kaluar.
Por ai i ka bërë thirrje Izraelit që të përfundojë ofensivën e tij, e cila ka vrarë më shumë se 43,000 njerëz në Gaza në gati 13 muaj, thonë zyrtarët palestinezë shëndetësorë.
Emigracioni
Trump është zotuar të rikthejë politikat që nga mandati i tij i parë, i kryer midis 2016 dhe 2020.
Ato përfshijnë të ashtuquajturin “ndalim të udhëtimit” në vendet me shumicë myslimane, pavarësisht masës drakoniane që ndezi beteja të shumta ligjore kur u prezantua.
Republikani u zotua gjithashtu të prezantojë rregullore të reja gjithëpërfshirëse, duke përfshirë kufizimin e aksesit në azil në kufirin SHBA-Meksikë dhe fillimin e përpjekjes më të madhe të dëbimit në historinë amerikane.
Ai ka thënë se do të punësojë Gardën Kombëtare dhe nëse është e nevojshme, trupa federale, për të arritur objektivin e tij dhe nuk e ka përjashtuar ngritjen e kampeve të internimit për të përpunuar njerëzit për deportim.
Një tjetër sugjerim i diskutueshëm i bërë nga presidenti i zgjedhur është revokimi i statusit ligjor të mbrojtur për disa popullsi si Haitianët apo Venezuelianët.
Taksat
Trump është zotuar të mbajë në fuqi një ulje të gjerë të taksave të vitit 2017 që ai nënshkroi ndërsa ishte në detyrë dhe ekipi i tij ekonomik ka diskutuar një raund të mëtejshëm të shkurtimeve të taksave individuale dhe të korporatave përtej atyre të miratuara në mandatin e tij të parë.
Trump është zotuar të ulë normën e taksës së korporatave nga 21% në 15% për kompanitë që prodhojnë produktet e tyre në SHBA.
Ai ka thënë se do të kërkojë legjislacion për t’i dhënë fund taksimit të bakshisheve dhe pagave jashtë orarit për të ndihmuar kamerierët dhe punonjësit e tjerë të shërbimit. Ai është zotuar të mos taksojë apo të shkurtojë përfitimet e sigurimeve shoqërore.
Analistët e buxhetit kanë paralajmëruar se shkurtimet e shumta të taksave do të ndikojë në borxhin federal.
/a.r
