Pas publikimit të progresraportit të Komisionit Europian duket se çështja e Vettingut është rikthyer në qendër të diskutimeve të shoqëruara nga debate të panumërta të cilat ndjekin rrugë pa krye. Sipas progresraportit të KE lidhur me zhvillimet e fundit në Shqipëri dhe plotësimin e kushteve për aderimin në BE duket se çelësi I hapjes së negociatave dhe ajo çfarë po na mban larg rrugës së integrimit është pikërisht fillimi I implementimit të vettingut për prokurorët dhe gjyqtarët. Aktualisht ligji i ‘Vettingut’ është dërguar nga opozita për shqyrtim në Gjykatën Kushtetuese me objekt konstatimin e papërputhshmërisë me Kushtetutën në fuqi. Gjykata në fjalë, kryesisht, vendosi të kërkojë një raport amicus curiae apo të paanshëm nga Komisioni I Venecias lidhur me këndvështrimin e tij për këtë çështje. Raporti I Komisionit në përgjigje të kërkesës së Gjykatës Kushtetuese shprehte mungesën e konstatimit të ndonjë mospërputhjeje të rangut kushtetues me çështjen e vettingut, ndaj “opinioni miqësor” I Komisionit të Venecias duket se nuk është mirëpritur nga Gjykata, e cila e ka kundërshtuar duke u justifikuar me mangësi në përkthim, në mungesë të një argumentimi më bindës.
Duket se që nga koha e krijimit të doktrinës kushtetuese prej austriakut Hans Kelzen, I cili është dhe ideatori që fshihet pas institucionit të quajtur Gjykatë Kushtetuese kanë kaluar shumë vjet dhe konstitucionalizmi tashmë përbën një koncept tejet arkaik. Me kalimin e kohës dhe ky institucion I është nënshtruar teorisë së Darvinit dhe ka evoluar duke humbur në këtë mënyrë dhe funksionin e tij fillestar si pasojë e induktimeve politike. Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë, që duhet të jetë refleksioni më I paster I pavarësisë përbëhet prej 9 gjyqtarësh, të përzgjedhur emëruar dhe përkushtuar ndaj interesave partiakë të opozitës aktuale dhe jo më ndaj interesave publikë. Disa prej gjykatësve madje as janë zgjedhur me minimumin e detyrueshëm të votave për të qenë pjesë e Gjykatës në fjalë. Fenomen ky I njohur jo vetëm për anëtarët e gjykatës kushtetuese, por dhe për ata të Gjykatës së Lartë, ku shumica dërrmuese sërish shfaqet e zgjedhur, e emëruar dhe e përkushtuar ndaj Partisë Demokratike.
Zvarritja e çështjes së kushtetshmërisë së vettingut ka tërhequr dhe vëmendjen e mbarë komunitetit europian teksa duket shumë i dyshimtë kundërshtimi me kaq ngulm I një reformimi që nuk synon gjë tjetër përveçse minimizimin e korrupsionit me qëllim përmirësimin dhe pastrimin e sistemit për brezat e tjerë dhe kriimin e një perspektive tjetër për ta, larg kriminalitetit të rrënjosur ironikisht më shumë se kudo tjetër në drejtësi.
Dëshmi për këtë është dhe anketa e zhvilluar në tetor të vitit 2012 me 58% të numrit të përgjithshëm të gjyqtarëve nga Qendra për Transparencën dhe të Drejtën e Informimit, nga e cila rezultoi se 25% e tyre ishin të mendimit se sistemi i drejtësisë është i korruptuar, ndërsa 58% besonin se sistemi perceptohej si i korruptuar. 50% e gjyqtarëve ishin të mendimit se sistemi gjyqësor nuk ishte i çliruar nga ndikimi politik.
Në një tjetër anketim të vitit 2009 të titulluar “Korrupsioni në Shqipëri: Perceptime dhe përvoja”, Instituti për Kërkime mbi Alternativat e Zhvillimit konstatoi se shqiptarët besonin se gjyqet ndikohen më së shumti nga interesa monetare, lidhjet e biznesit, lidhjet personale të gjyqtarëve dhe konsiderata politike.
Korrupsioni, mungesa e praktikave transparente, tejzgjatja e proceseve dhe problematikat me ekzekutimin e vendimeve kanë ndikuar në perceptimin negativ të publikut ndaj transparencës së gjyqësorit, dukuri të konkretizuara dhe me procesin antiveting.
Lufta kundër këtyre fenomeneve në sistemin e drejtësisë përbën sfidën thelbësore për konsolidimin e barazisë së qytetarëve para ligjit dhe çrrënjosjen e kulturës së pandëshkueshmërisë, që sot është mbizotëruese. Fitorja e kësaj lufte përbën paralelisht dhe hedhjen e hapit të madh dhe vendimtar drejt rrugës së negociatave për aderimin e shumëpritur në BE. /Lexo.al
