Rreth 2300 dokumente arkivore me tapitë e tokave për katër vilajetet në trevat shqiptare vijnë nga arkivat e Stambollit në Arkivin e Shtetit Shqiptar. Drejtori i Arkivës Gjet Ndoji deklaroi në një konferencë për mediat se ka të dhëna të plota për pronarët e tokave e pasuritë që patën gjatë periudhës osmane. Drejtori i Arkivit Qendror të Shtetit Gjet Ndoji ka prezantuar para medias regjistrimet e marra nga arkivat e Stambollit.
Dokumentet i përkasin vitit 1881 deri në fillimin e shekullit të 19-të. Stambolli ruan një fond të 980 Tahrireve, shqip regjistrave, të kësaj periudhe. Arkivit të Shtetit Shqiptar pas shumë negocimeve i janë dhënë 57 regjistrat që janë për shqiptarët. Regjistrat kanë përafërsisht rreth 2300 faqe të dokumenteve të shtëpive, pronave dhe taksave.
“Ky fond i tëri mungonte, nuk ishte. Këto janë fonde që na japin një panoramë të qartë dhe na japin të dhëna bazike për kohën, për pronat, për banorët për kryefamiljarët për pronarët e Timareve. Timari ishte prona më e madhe”, tha Ndoj, duke shtuar ndër të tjera se Arkivi Qendror i Shtetit do të synojë të sjellë edhe arkivat që krijojnë boshllëqe në historinë e Shqipërisë.
Ambicia më e afërt janë sjellja e Arkivave nga Vatikani dhe Arkivat e Dobrovnikut, të cilat kanë të dhëna që nuk gjenden në arkivat osmane. Madje Gjet Ndoj theksoi se do të synojnë të sjellin nga arkivat osmane edhe dokumente të historisë së mëhershme. “Kjo përbën një nga sfidat tona dhe në të ardhmen do të përbëjë një nga përpjekjet për të mbushur boshllëqe nga koha të dokumentacionit historik”, tha Ndoj.
Regjistrimet kanë ardhur në rrugë elektronike nga arkivat osmane duke i qëndruar besnik origjinalit. Në këto arkiva janë tapitë e tokave për katër vilajetet në trevat shqiptare gjatë periudhës osmane. Ka të dhëna të plota për pronarët e tokave dhe pasuritë që patën në kohët e vjetra. Kërkesat zyrtare për të ardhur këto dokumente me rëndësi nisën 2 vjet më parë nga drejtori Arkivës Gjet Ndoj, dhe osmanologët Ermal Nurja e Ferid Duka.
“Arkivat e huaja na ndihmojë për të parë tërësinë dokumentare të tyre, ndërsa përzgjedhjen, selektimin e këtyre dokumenteve ne e shohim në përputhje me interesat tona me historinë tonë dhe natyrisht përzgjedhjen e bëjmë ne”, tha Ndoj. Gjet Ndoj thekson se dokumentet vlejnë për t’u hapur rrugë studiuesve të mbushin disa boshllëqe në periudha të ndryshme historike duke synuar bashkëpunimin e ndihmën reciproke me qeverinë turke.
“Në një takim në Stamboll, ne kontaktuam me struktura turke dhe patëm mirëkuptimin e palës turke dhe respektivisht të Drejtorit të Përgjithshëm të Arkivave të Turqisë zotit Ugur Unal i cili na ka krijuar lehtësirat për fillimin e hartimit të listave nga ku duhet të fillohet nga puna me shfrytëzimin e arkivave për dokumentet e tjera historike. Kemi menduar që të dyja vendet të shkëmbejnë specialistët në mënyrë që të bëhet shkëmbimi elektronik i materialeve”, tha Gjet Ndoj, duke u shprehur më tej se mbledhja e arkivave shqiptare do të vijojë me të gjitha vendet e Europës dhe Ballkanit. Shqiptarja.com
