Bumi i sektorit të ndërtimit si në objekte të reja ashtu edhe në kontratat e porosisë e ka rritur indeksin e besimit në ekonomi përtej mesatares historike në tremujorin e parë 2019 edhe pse degët e tjera të ekonomisë, mbeten dobët.
Banka e Shqipërisë raportoi sot se treguesi i ndjesisë ekonomike (TNE) u rrit me 4.6 pikë gjatë tremujorit të parë të vitit 2019, duke shënuar vlerën 106.5.
Ky nivel i TNE-së mbetet mbi mesataren e tij afatgjatë. Përmirësimi i treguesit i atribuohet kryesisht rritjes së besimit në sektorin e ndërtimit dhe besimit konsumator. Besimi u përmirësua edhe në sektorin e tregtisë, e paralelisht me të u rrit lehtësisht në sektorin e shërbimeve. Në të njëjtin tremujor, besimi në sektorin e industrisë shënoi rënie.
Industria me rënie
Treguesi i besimit në sektorin e industrisë (TBI) shënoi rënie me 0.7 pikë përqindje gjatë tremujorit të parë. Megjithatë, TBI-ja vijon të mbetet mbi mesataren historike, me 5.4 pikë përqindje.
Dinamika rënëse e treguesit pasqyroi përkeqësimin e dy prej balancave formuese të tij, kontratat porositëse (me 8.8 pikë përqindje) dhe gjendja e inventarëve2 (me 0.8 pikë përqindje). Balanca tjetër përbërëse e TBI-së, prodhimi, shënoi një rritje me 7.4 pikë përqindje, rritje e cila nuk arriti të balancojë efektin rënës nga dy komponentët e tjerë të treguesit.
Rënie shënuan edhe balanca të tjera të vrojtimit si: kontratat porositëse nga eksportet, pritjet për ecurinë e prodhimit dhe pritjet për ecurinë e punësimit në tremujorin e ardhshëm. Për sa i takon gjendjes financiare dhe normës së shfrytëzimit të kapaciteteve, ato rezultuan të përmirësuara në tremujorin në analizë. Më konkretisht, norma e shfrytëzimit të kapaciteteve qëndroi rreth mesatares 77.1%, duke u rritur me 1.3 pikë përqindje krahasuar me tremujorin e mëparshëm. Kjo normë rezulton 2.7 pikë përqindje mbi nivelin e shënuar në të njëjtin tremujor një vit më parë dhe 4.6 pikë përqindje mbi mesataren historike të saj.
Ndërtimi, rritje historike e besimit
Treguesi i besimit në sektorin e ndërtimit (TBN) u rrit me 8.0 pikë përqindje gjatë tremujorit të parë, duke u zhvendosur mbi mesataren historike të tij. Dinamika e TBN-së u ndikua nga rritja e të dy balancave përbërëse të treguesit, aktivitetit ndërtues me 9.3 pikë përqindje dhe kontratave porositëse me 6.7 pikë përqindje.
Edhe balancat e tjera të vrojtimit si: gjendja financiare, punësimi dhe pritjet për të në të ardhmen, shënuan rritje në tremujorin e parë. Këtë dinamikë ndoqi edhe norma e shfrytëzimit të kapaciteteve, e cila u rrit si në terma tremujorë me 3.6 pikë përqindje, ashtu edhe në terma vjetorë me 4.0 pikë përqindje. Kjo normë e shfrytëzimit të kapaciteteve rreth 66.4%, qëndron 2.7 pikë përqindje mbi mesataren historike të treguesit.
Shërbimet, në vendumëro
Treguesi i besimit në sektorin e shërbimeve (TBSH) shënoi një rritje të lehtë me 0.3 pikë përqindje në tremujorin e parë, duke ndërprerë dinamikën rënëse të ndjekur prej një viti. Treguesi qëndron 4.3 pikë përqindje mbi mesataren historike të tij. Përmirësimi i TBSH-së i atribuohet vetëm njërit prej komponentëve të tij formues, balancës së kërkesës, të përmirësuar me 1.0 pikë përqindje. Ndërkohë, balanca tjetër përbërëse e TBSH-së, ecuria e biznesit, shënoi rënie me 0.4 pikë përqindje. Dinamika rënëse shfaqën edhe balancat e tjera të vrojtimit si: pritjet për kërkesën në tremujorin e ardhshëm, punësimi, pritjet për të në tremujorin e ardhshëm dhe gjendja financiare. Për sa i takon normës së shfrytëzimit të kapaciteteve, ajo rezultoi rreth 78.9%, 7.9 pikë përqindje mbi nivelin e shënuar në tremujorin e mëparshëm. Kjo normë qëndron mbi nivelin e shënuar në të njëjtën periudhë një vit më parë dhe ndjeshëm mbi mesataren historike.
Tregtia me rënie
Edhe treguesi i besimit në sektorin e tregtisë (TBT) ndërpreu prirjen rënëse të tre tremujorëve të mëparshëm, duke u rritur me 4.0 pikë përqindje gjatë tremujorit në analizë. Megjithatë, treguesi mbetet nën mesataren historike.
Në përmirësimin e TBT-së kontribuuan të dy balancat përbërëse të tij, ecuria e biznesit dhe pritjet për ecurinë e punësimit në tremujorin e ardhshëm, të cilat u rritën me përkatësisht 4.2 dhe 3.8 pikë përqindje. Rritje shënoi edhe balanca e punësimit në tremujorin në analizë. Ndërkohë, balanca të tjera të vrojtimit, si: gjendja financiare dhe pritjet për ecurinë e biznesit në tremujorin e ardhshëm; ranë krahasuar me tremujorin e mëparshëm. Lidhur me normën e shfrytëzimit të kapaciteteve, me gjithë rënien tremujore prej 4.0 pikësh përqindjeje, ajo qëndron rreth 1.3 pikë përqindje mbi nivelin e shënuar në të njëjtën periudhë një vit më parë. Megjithatë, niveli i rezultuar i normës së shfrytëzimit të kapaciteteve rreth 71.2% në tremujorin e parë mbetet nën mesataren historike.
Konsumatorët optimiste, përmirësohen blerjet e mëdha
Treguesi i besimit konsumator (TBK) u rrit me 3.2 pikë përqindje në tremujorin e parë, duke qëndruar mbi mesataren historike të tij për të dytin tremujor radhazi.
Përmirësimi i mëtejshëm i besimit konsumator reflektoi rritjen e të katër balancave formuese të tij: blerjet e mëdha me 5.9 pikë përqindje; situata e përgjithshme ekonomike e pritur në vend me 2.8 pikë përqindje; situata e të ardhurave dhe shpenzimeve me 2.6 pikë përqindje; dhe situata financiare e pritur e familjes me 1.7 pikë përqindje. /Monitor
g.kosovari
