Çmimet e naftës bruto ranë ndjeshëm të martën në mbrëmje, pasi Presidenti Trump tha se SHBA-të ranë dakord për një armëpushim dyjavor me Iranin që kishte propozuar Pakistani. Sipas mediave të huaja është rënia më e madhe ditore e çmimeve të naftës që nga Lufta e Gjirit të vitit 1991.
Çmimi i kontratave të ardhshme të naftës së papërpunuar Brent ra rreth 13% në rreth 95 dollarë për fuçi. Por është ende shumë mbi nivelin prej rreth 73 dollarësh pak para fillimit të luftës në fund të shkurtit.
WTI, çmimi i referencës amerikane, ra në rreth 96 dollarë për fuçi, një rënie prej rreth 14 përqind.
“Marrëveshja është e kushtëzuar nga lejimi i Iranit për rihapjen “e plotë” të Ngushticës së Hormuzit”, tha Trump.
Mbyllja de facto e rrugës ujore e cila përpunon rreth një të katërtën e tregtisë botërore të naftës me transport detar ka sjellë përçarjen më të madhe në historinë e tregut të naftës.
Ministri i Punëve të Jashtme i Iranit lëshoi një deklaratë në emër të Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të vendit, duke thënë se kalimi nëpër ngushticë “do të jetë i mundur nëpërmjet koordinimit me Forcat e Armatosura të Iranit dhe duke marrë në konsideratë kufizimet teknike”. Nuk u dhanë detaje të mëtejshme rreth ndonjë kufizimi.
Nëse transportuesit kanë besim të mjaftueshëm në kalimin e sigurt të rrugës së ngushtë ujore pranë Iranit për të rifilluar dërgesat e naftës, gazit natyror të lëngshëm dhe produkteve të tjera.
Besimi i operatorëve të anijeve se nuk do të sulmohen “është i vetmi test për të vlerësuar nëse rrjedhat e energjisë ka të ngjarë të rifillojnë”, tha Clayton Seigle, një analist i naftës në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare. Ai tha se pret që operatorët të kërkojnë leje nga Teherani.
“Do ta dimë nga platformat e ndjekjes dhe raportimet anekdotike të lëvizjeve të cisternave nëse e marrin atë,” tha ai në një email. “Pra, pyetja e vërtetë këtu është nëse Teherani u jep garanci të reja operatorëve të anijeve se ata do të jenë të sigurt në rifillimin e aktiviteteve normale.”
Tregu fizik i naftës mbetet në trazirë pasi prodhuesit e Lindjes së Mesme ulën prodhimin me ndërprerjen e rrugëve të eksportit.
Nafta Brent e datëzuar, pika referuese globale për fuçitë fizike të naftës bruto në botën reale arriti çmimin e saj më të lartë të regjistruar prej 144.42 dollarësh, sipas S&P Global Energy Platts. Rekordi i mëparshëm u vendos në vitin 2008 në kulmin e krizës financiare.
Ndikim pati edhe në vendin tonë. Sipas vendimit të Bordit të Transparencës, një litër naftë po tregtohet në tregun e pakicës në 224 lekë. Por pritet nëse do të kemi sërish ndryshime pas armëpushimit dyjavor.
Iraku, Arabia Saudite, Kuvajti, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari dhe Bahreini së bashku mbyllën prodhimin prej 7.5 milionë fuçish në ditë të naftës së papërpunuar në mars, me një shifër më të lartë këtë muaj, sipas degës së statistikave të Departamentit të Energjisë.
