Nga Ermal Peçi
Vizita e David McAllister në Tiranë nuk ishte një ndalesë kalimtare në axhendën diplomatike por një vizitë me mesazhe thelbësore politike.. Si kryetar i Komisionit të Punëve të Jashtme në Parlamenti Europian, ai foli me gjuhën e institucioneve europiane, të qetë, të matur, por të prerë.
Tri mesazhet e tij ishin thelbësore dhe konkrete: lufta kundër korrupsionit duhet të thellohet realisht; reforma zgjedhore duhet të jetë gjithëpërfshirëse dhe në përputhje me rekomandimet e OSBE-ODIHR; liria e shprehjes dhe pluralizmi mediatik kërkojnë më shumë transparencë dhe mbrojtje për gazetarët. Këto nuk janë thjesht pika teknike në një raport progresi, janë plagët reale me të cilat përballet sot vendi.
McAllister foli qartë edhe për qeverinë e Edi Ramës. Kur e cilësoi çështjen “Balluku” si një “test kritik”, ai dha një mesazh të drejtpërdrejtë: korrupsioni nuk luftohet me konferenca shtypi apo me ndryshime procedurale të momentit, por me drejtësi që vepron dhe një klasë politike që nuk ndërhynë për të shpëtuar njerëzit e vet.
Siç do të thoshte Montesquieu, “Çdo njeri që ka pushtet është i prirur ta abuzojë atë.” Prandaj demokracia nuk mbështetet te besimi, por te kontrolli dhe balanca. Pikërisht këtë kërkon Europa: institucione që i rezistojnë tundimit të pushtetit apo edhe sulmeve të tija.
Por mesazhi i kësaj vizite nuk u dha vetëm me fjalë, u dha edhe me takimet që nuk ndodhën.
Mos-takimi me Sali Berisha, i cili drejton Partinë Demokratike të Shqipërisë, është një sinjal politik me peshë. Në çdo demokraci funksionale, opozita është pjesë thelbësore e dialogut me partnerët ndërkombëtarë. Fakti që një drejtues opozite nuk përfshihet në axhendën e një zyrtari të lartë europian nuk është thjesht çështje protokolli. Është mesazh.
Një figurë e shpallur “non grata” nga SHBA mbart një barrë që shkon përtej politikës së brendshme. Kur edhe përfaqësues të lartë të BE-së mbajnë distancë, krijohet një realitet diplomatik: opozita ekziston institucionalisht, por drejtuesi i saj mbetet i kontestuar ndërkombëtarisht.
Në diplomaci, dera nuk përplaset me zhurmë; ajo thjesht nuk hapet. Po çfarë ndodh kur SHBA dhe Bashkimi Europian e mbajnë derën mbyllur? Ndodh ajo që në marrëdhëniet ndërkombëtare quhet izolim gradual: zbehet besimi, zvogëlohet pesha politike, ngushtohet hapësira e ndikimit. Për një vend si Shqipëria, orientimi perëndimor nuk është luks, as tek politike por është boshti strategjik i sigurisë dhe zhvillimit.
Siç do të thoshte Niccolo Machiavelli, në politikë perceptimi është po aq i rëndësishëm sa realiteti. Kur perceptimi ndërkombëtar krijon distancë, ajo distancë shndërrohet shpejt në një fakt politik, që pas SHBA-së dhe BE-ja i ka mbyllë dyert për Berishën. Vizita e McAllister ishte një pasqyrë për të gjithë, për qeverinë që testohet nga drejtësia, dhe për opozitën që testohet nga kredibiliteti ndërkombëtar. Në fund, Shqipëria nuk gjykohet vetëm nga çfarë thuhet në Tiranë, por nga mënyra si shihet në Uashington dhe në Bruksel.
