Historiania e gjuhës Mimoza Kore e ftuar në Shqip nga Rudina Xhunga në DritareTV foli për personazhet që dalin nëpër televizione dhe flasin për gjuhën shqipe, pa qenë të specializuar apo studiues të saj.
Edukimi, thotë profesoresha duhet të fillojë që nga gazetarët dhe moderatorët që ftojnë nëpër studio njerëz që nuk janë nga gjuhësia, po që janë vetëquajtur profesorë.
Në botë, thotë gjuhëtarja nuk ndodh të dalin lloj-lloj njerëzish nëpër televizione dhe të ndryshojnë tezat zyrtare gjuhësore, sepse ato janë pjesë përbërëse e historisë, të një populli, identitetit të një kombi.
“Unë mendoj që këta njerëz që dalin e flasin për gjuhën në televizione, e bëjnë nga dashuria që kanë për gjuhën. Por pa fakte nuk ballafaqohesh dot me botën shkencore. Po t’i vësh re nuk merren as me kiminë, as me fizikën, merren me gjuhën shqipe sepse duke kujtuar që e njohin gjuhën shqipe, sepse e flasin, dinë të bëjnë dhe shkencë. Gjuhësia është shkencë. Kot nuk janë shkollat dhe specializimet, ndryshe mund të bëhej kushdo gjuhëtar. Unë s’e bëj dot mjeken, të dal në televizor dhe të flas për mjekësinë. Do bëj dëm. Ashtu është edhe gjuhësia, e aq më tepër etimologjia. Në botë janë me gishta ata që merren me etimologjinë sepse duhet të dinë shumë gjuhë të huaja, të dinë rregullat e brendshme të shqipes, si ka ndryshuar ajo në shekuj. Pra është një problem shumë i vështirë dhe kërkon një përgatitje të veçantë. Shfrytëzohet ajo atdhedashuria. Jemi bërë shpesh objekt i videove nga të huajt që na bëjnë qesharakë, tallen me ne.
Duhet të bëjnë shumë kujdes gazetarët, moderatorët e emisioneve. Duhet të nisë nga ata edukimi. Po ju tregoj një rast. E hapa rastësisht televizorin dhe pashë njërin në një studio, ishte piktor, kishte dhe njerëz që e dëgjonin dhe po thoshte: “Unë kam dhe një pasion tjetër përveç pikturës. Kam kuptuar që kur kam qenë në Itali, se numri “uno” i italishtes vjen nga “unë” e shqipes. Dhe përemri vetor “unë” është i pari këtu edhe “uno”, i pari atje.” Gjithë salla duartrokiti, moderatori i thoshte bravo të qoftë. Në sallë kishte njerëz të moshuar, por të gjithë shqiptarët e dinë që ne kemi thënë “u” jo “unë”. Nuk kishte “unë” më parë, u shtua sipas lakimit. Nuk mund të kapërcehen kështu, një pjesë ligjërate, të vejë për një pjesë tjetër ligjërate. Kur ia dhamë këtë “uno-unë” italishtes ne? Ne e kishim “u”. Moderatorët duhet të bëjnë shumë kujdes me këta kur i ftojnë.
Edhe në Greqi ka nga këta. Por në televizione serioze nuk i merr njeri. Kanë televizionin e tyre, llafosen aty me njëri-tjetrin edhe kaq. Sepse atë që bën shkolla ti po e prish. Ai mëson tjetër gjë në shkollë, ti del në televizor, u vë dhe nga një titull profesor që nuk dihet ku e kanë marrë dhe flet për gjuhën. Ai është i një fushe tjetër edhe del profesor gjuhe. Kudo në botë ato që janë teza zyrtare nuk ndryshojnë. Janë pjesë përbërëse e historisë, të një populli, identitetit të një kombi.”, u shpreh historiania e gjuhës në DritareTV.
/f.s
