Ish-ministri i Jashtëm, Paskal Milo, ka bërë një analizë të thelluar të zhvillimeve më të fundit gjeopolitike, duke u fokusuar te projekt-statuti i shumëdiskutuar për “Bordin e Paqes”. I ftuar në emisionin “Trialog” në RTSH, Milo hodhi dritë mbi prapaskenat e kësaj nisme, duke e cilësuar atë si një lëvizje strategjike të Shteteve të Bashkuara për të rikonfirmuar hegjemoninë e tyre në një rend botëror që po ndryshon me shpejtësi.
Mungesa e Gazës dhe “mini-karta” e re
Sipas Milos, i cili konfirmoi se e ka parë projekt-statutin që qarkullon, bie në sy një detaj: mungesa e përmendjes së Gazës, e cila është edhe shkaku kryesor i nismës.
“Sebepi është Gaza. Janë gati 13 nene të projekt-statutit dhe nuk përmendet Gaza me emër, por ka fjalë të përgjithshme,” u shpreh ai.
Diplomati e krahasoi dokumentin me një “mini kartë të OKB-së”, duke theksuar se megjithëse aty shkruhet se nuk do të ketë mbivendosje me Organizatën e Kombeve të Bashkuara, realiteti tregon të kundërtën.
“Duket se tentohet që të spostohet OKB-ja. Të mos harrojmë se SHBA u largua nga 31 organizata të OKB-së,” shtoi Milo.
Rendi i ri dhe beteja për unipolaritet
Për ish-ministrin, kjo lëvizje duhet lexuar në kontekstin e një përplasjeje të madhe mes fuqive globale. Ai argumenton se Uashingtoni po përpiqet të forcojë unipolaritetin dhe udhëheqjen e vetme, në një kohë kur po konturohet një rend i ri ndërkombëtar me disa pole: SHBA, Rusia, Kina dhe potencialisht Bashkimi Evropian.
“Askush nuk ka për të fituar, sepse askush nuk do të pranojë të fitojë njëra palë në kurriz të tjetrës. Që tani kanë filluar përplasjet për këtë Bord Paqeje,” nënvizoi ai, duke parashikuar një konkurrencë të ashpër platformash dhe konceptesh.
Dobësia e Evropës
Një pjesë e analizës iu kushtua edhe pozicionit të brishtë të Evropës në këtë “shah” gjeopolitik. Duke iu referuar studimeve ndërkombëtare, Milo evidentoi tri mangësi kryesore të kontinentit të vjetër: përçarja e brendshme, mungesa e një lidershipi politik solid dhe një ndarje strategjike në rritje me SHBA-në.
“Evropa nuk është fuqi e madhe ushtarake, por mbetet fuqi e madhe ekonomike,” tha ai.
Bashkëjetesë e detyruar, jo dakordësi
Në mbyllje, Milo vuri në dukje agresivitetin e shtuar të politikës së jashtme amerikane për të ruajtur superioritetin përballë ambicieve globale të Pekinit dhe platformave të Moskës. Sipas tij, bota nuk po shkon drejt një rendi të ri me sens normativ dhe rregulla të pranuara nga të gjithë, por drejt një situate ku fuqitë do të detyrohen të gjejnë forma bashkëjetese mes përplasjeve.
