Kryeministrja italiane Giorgia Meloni i ka dërguar një letër presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, ku kërkon që Bashkimi Evropian të lejojë më shumë fleksibilitet në rregullat fiskale për Italinë. Kërkesa lidhet me nevojën e qeverisë italiane për të rritur shpenzimet publike në përgjigje të krizës së çmimeve të energjisë.
Sipas propozimit të Melonit, rregullat aktuale të Paktit të Stabilitetit duhet të zbuten përkohësisht, në mënyrë që shpenzimet shtesë të mos kufizohen nga objektivat e deficitit buxhetor. Qeveria italiane argumenton se rritja e kostove të energjisë po dëmton familjet e bizneset dhe kërkon ndërhyrje të menjëhershme financiare nga shteti.
Në letër, Meloni thekson se Bashkimi Evropian tashmë ka lejuar fleksibilitet për shpenzimet ushtarake përmes të ashtuquajturës “klauzolë e mbrojtjes”, dhe kërkon që e njëjta logjikë të zbatohet edhe për krizën energjetike. Ajo paralajmëron gjithashtu se, nëse nuk ka një përgjigje pozitive, Italia mund të rishqyrtojë pjesëmarrjen në disa programe evropiane financimi.
Komisioni Evropian deri tani ka treguar rezistencë ndaj kësaj kërkese. Zyrtarët e tij kanë deklaruar se vendet anëtare duhet të përdorin instrumentet ekzistuese të BE-së dhe të shmangin rritjen e mëtejshme të deficitit publik. Sipas Komisionit, financat publike të qëndrueshme janë thelbësore për stabilitetin ekonomik të zonës euro, sidomos në një periudhë me norma të larta interesi dhe borxhe të mëdha publike.
Debati ka hapur një përplasje të re politike mes Italisë dhe institucioneve evropiane. Nga njëra anë, Roma kërkon më shumë hapësirë fiskale për të përballuar krizën sociale dhe energjetike. Nga ana tjetër, Brukseli frikësohet se një lehtësim i rregullave mund të rrisë rrezikun për tregjet financiare dhe të ndikojë negativisht në stabilitetin e borxhit sovran të vendeve me borxhe të larta, si Italia.
Italia aktualisht ka një borxh publik shumë të lartë në raport me PBB-në, dhe çdo rritje e mëtejshme e deficitit shihet me kujdes nga investitorët dhe institucionet evropiane. Për këtë arsye, çdo ndryshim në rregullat fiskale të BE-së mund të ketë pasoja të rëndësishme për të gjithë zonën euro.
Në të njëjtën kohë, klasa politike në Itali po ushtron presion mbi qeverinë e Melonit, e cila kërkon të tregojë se mund të mbrojë qytetarët nga rritja e kostove të jetesës, pa humbur kontrollin e financave publike.
Debati mbetet i hapur dhe pritet që Komisioni Evropian dhe qeveritë e vendeve anëtare të diskutojnë më tej në muajt e ardhshëm nëse duhet apo jo të ndryshohet qasja ndaj rregullave fiskale për situata emergjente si kriza energjetike.
