Nga Ben Andoni/
Ka qenë i thukët dhe shumë i kujdesshëm, restauratori dhe punonjësi i vjetër i Monumenteve Aleksandër Meksi. “Kisha, për të cilën flitet në Dhërmi s’ka qenë monument kulture dhe është prishur më 1972. Gurët i janë marrë. Është pronë e kishës dhe ajo mund të veprojë si duhet, por konform respektit të objektit të religjionit”.
Me pak fjalë, pak ditë më parë, në kishën e Shën Thanasit në Dhërmi, INUV-i dhe komuniteti ortodoks lokal është përplasur sa i përket rikonstruksionit të kësaj kishe të rindërtuar pej fillimi në vitin 1992. Vendndodhja e objektit është historike, për kishën që ka qenë dikur, por vetë godina, kuptohet që jo. Në fakt, Dhërmiu dhe Vunoi janë të mbjellë me kisha dhe në një histori të afërme që pritet të shkruhet, do të zbulojë dhe hedhë shumë dritë për religjionin në këtë trevë vazhdimisht të përfolur. Mu në këtë vend, mëtohet se është varrosur misionari Nilo Katalano, kryepeshkop i Durrësit dhe famullitar apostolik i Himarës më 1693-shin. Situata është konfuzuar, kur në lojë ka hyrë z.Shkreli, këshilltari i kryeministrit Rama, që ka thënë se objekti ka qenë Monument Kulture. Pyetja jote e madhe duhet të jetë: Pse nuk ndërhyn Instituti dhe Ministria për një objekt kaq të rëndësishëm për historinë e kulturës kombëtare. Për çfarë i paguajmë taksat tona?
Në fakt, kisha s’është monument kulture, sipas Meksit, ndaj kisha ka të drejtën e vet që të ndërtojë të njëjtën kishë mbi të. Kurse një ndërhyrje e tillë prej pushtetit lokal është bërë pa e lajmëruar fare komunitetin. “Në mënyrë të befasishme, punonjës të Bashkisë Himarë shkuan në kishën e Shën Athanasit, hoqën ikonat dhe sende të tjera të shenjta dhe nisën ta shkatërronin atë. Këto veprime u bënë pa dijeninë e Komunitetit Orthodhoks, pa asnjë njoftim paraprak dhe pa asnjë dokumentacion ligjor. Ky veprim abuziv i disa punonjësve shtetërorë, përbën veç të tjerash edhe shkelje flagrante të Ligjit nr. 10057, 22.01.2009, “Për ratifikimin e marrëveshjes ndërmjet Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë dhe Kishës Orthodhokse Autoqefale të Shqipërisë”, që garanton paprekshmërinë e vendeve të kultit dhe mbrojtjen e tyre nga shteti”, ka deklaruar zyrtarisht KOASH.
Duke sajuar një konflikt, atje ku nuk ka, duket se autoritetet civile duhet që më parë të respektonin ligjin dhe të konsultoheshin me autoritetet fetare, të paktën në respekt të marrëveshjes që kanë me religjionin.
Objektet e kultit në Dhërmi janë mbi 30 syresh dhe ndjeshmëria e komunitetit për to është e madhe, pasi një pjesë e identitetit buron pikërisht prej këtyre institucioneve, që pushteti laik i para ’90, u përpoq t’i shfaroste. Ndaj restauratori i vjetër Meksi është tepër i kujdesshëm dhe i qartë në ato që thotë…
