Bllokimi i Ngushticës së Hormuzit për shkak të luftës në Iran ka shkaktuar goditjen më të rëndë energjetike në histori, duke detyruar prodhuesit më të mëdhenj të botës të mbyllin fushat e tyre të naftës.
Për herë të parë në gati 70 vjet, fusha gjigante e Safaniya-s në Arabinë Saudite ka ndalur prodhimin, pasi depozitat dhe tubacionet janë mbushur plot dhe nuk ka asnjë rrugëdalje për eksport. Analistët paralajmërojnë se ky “shok” i furnizimit mund ta çojë çmimin e naftës përtej rekordit historik prej 147.50 dollarësh për fuçi, duke rënduar ndjeshëm ekonomitë globale dhe buxhetet e familjeve.
Aktualisht, rreth 15 milionë fuçi naftë janë fshirë nga tregu global pasi sulmet iraniane ndaj cisternave e kanë bërë të pamundur lundrimin në rrugën kryesore tregtare.
Edhe pse udhëheqësit botërorë po përgatiten të hedhin në treg një rezervë të paprecedentë prej 400 milionë fuçish për të stabilizuar situatën, çmimet kanë nisur të rriten sërish mbi 100 dollarë.
Problemi kryesor tashmë nuk është vetëm transporti, por mbyllja fizike e puseve në Arabinë Saudite, Irak dhe Kuvajt, një proces që sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë do të reduktojë prodhimin me 10 milionë fuçi në ditë.
Kriza nuk kufizohet vetëm te nafta; Katari, që furnizon 20% të gazit të lëngshëm në botë, është detyruar të ndërpresë prodhimin pas sulmeve në impiantet e tij.
Kjo ka bërë që çmimi i gazit në Evropë të kthehet në nivele kritike, me rritje deri në 80%. Ministri i Energjisë i Katarit, Saad al-Kaabi, paralajmëroi se edhe nëse lufta përfundon sot, do të duheshin javë ose muaj për të rikthyer dërgesat në normale, duke vënë në rrezik stabilitetin ekonomik botëror.
Përpjekjet e kompanisë saudite Aramco për të devijuar naftën përmes tubacioneve drejt Detit të Kuq po ndihmojnë pjesërisht, por kapacitetet janë të kufizuara.
Ndërkohë, Iraku dhe Kuvajti nuk kanë tubacione alternative për të anashkaluar Ngushticën e Hormuzit dhe rezervat e tyre të magazinimit po mbarojnë brenda pak ditësh.
Ekspertët theksojnë se rindezja e një fushe nafte të mbyllur është një sfidë masive teknike që kërkon kohë të gjatë, çka do të thotë se edhe pas përfundimit të konfliktit, çmimet e larta të energjisë do të na shoqërojnë për një periudhë të zgjatur.
