Peter Magyar u ka premtuar hungarezëve se do të rikthejë shtetit asetet e fituara në mënyrë të paligjshme gjatë epokës së Orbán-it. Për qeverinë e Partisë Tisza kjo është çështje besueshmërie.
“Rimarrja e pasurisë” — ky term tingëllon burokratik edhe në hungarisht, por fsheh një nga premtimet kryesore të fushatës së qeverisë së re. Kryeministri Peter Magyar dhe Partia e tij Tisza duan t’i rikthejnë shtetit ato para dhe pasuri që u shpërndanë padrejtësisht gjatë sundimit të Viktor Orbánit. Përfituesit ishin oligarkët, miqtë e partisë, ndërmjetësit ose vetë familja e autokratit. Qeveria e re dëshiron edhe t’i ndjekë ligjërisht këta përfitues të paligjshëm.
Bëhet fjalë për një operacion të gjerë kundër korrupsionit. Kjo është pikërisht ajo që shumica e hungarezëve presin para së gjithash nga qeveria e re: miliarda të grabitura t’i kthehen shtetit. Jo pak prej tyre duan edhe të “dëgjojnë tingullin e vënies së prangave” dhe t’i shohin përfituesit e sistemit Orbán pas hekurash, siç lexohet shpesh në rrjetet sociale.
Sipas shumë vëzhguesve, suksesi ose dështimi i rimarrja së pasurisë do të përcaktojë të ardhmen politike të Magyarit dhe të partisë së tij. Kjo s’është për t’u habitur, sepse bëhet fjalë për shuma gjigande, të përvetësuara padrejtësisht — sipas dyshimeve — gjatë kohës së Orbánit. Në fushatë, Magyari foli për rreth 60 miliardë euro. Tani qarkullojnë shifra që arrijnë deri në trefishin e kësaj shume.
Etje për ndëshkim dhe drejtësi
Në ndërgjegjen publike të vendit, këto shuma lidhen me imazhet e luksit dekadent të sistemit Orbán. Familja e ish-kryeministrit, miqtë e tij të partisë dhe oligarkët e afërt me të jetojnë në rezidenca luksoze. Ata udhëtojnë me avionë privatë, kalojnë pushimet në jahte dhe fitojnë vazhdimisht tendera publikë me vlerë miliarda.
Por natyrisht bëhet fjalë për më shumë se kaq. Një kastë e tërë kuadrosh të Fidesz-it dhe rrethit të tij u mbajt me bujari nga pasuria publike për vite me radhë. Kjo vlen edhe për sipërmarrës, artistë, akademikë e gazetarë të afërt me Orbánin. “Kualifikimi” i tyre kryesor ishte thjesht besnikëria ndaj tij.
Përballë kësaj qëndrojnë varfërimi i shumë hungarezëve dhe ikja masive e të rinjve nga vendi. Infrastruktura publike është lënë pas dore, në disa raste ka degraduar plotësisht, ndërsa shkollat dhe spitalet përballen me kushte të vështira. Deficiti buxhetor arrin sot 7,5 për qind të PBB-së. Përballë këtij kontrasti, etja për ndëshkim dhe drejtësi në Hungari është shumë e madhe.
