Gjetja e një paqeje të drejtë dhe të qëndrueshme në Ukrainë ishte tema kryesore e samitit të Komunitetit Politik Evropian, që mblodhi në Dublin rreth 50 liderë nga vende të ndryshme, përfshirë dhe Shqipërinë.
Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, tha në konferencën përmbyllëse se lufta në Ukrainë mbetet në qendër të përpjekjeve diplomatike të Evropës. Çështja pritet të jetë gjithashtu tema kryesore e takimit jozyrtar të liderëve të 27 vendeve anëtare të Bashkimit Evropian.
Costa renditi disa nga prioritetet e Evropës në negociatat për përfundimin e luftës: arritjen e një armëpushimi, rikthimin e lundrimit në Detin e Zi dhe krijimin e kushteve për një marrëveshje paqeje. Megjithatë, ai vlerësoi se deri më tani është shënuar pak përparim, pasi Rusia vijon të përqendrohet në përshkallëzimin e konfliktit.
Një nga mesazhet kryesore të samitit erdhi nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili kërkoi që Evropa të caktojë brenda muajit nëntor përfaqësuesin e saj për negociatat mes Ukrainës dhe Rusisë. Ai paralajmëroi gjithashtu se vendet evropiane duhet të jenë të kujdesshme në diskutimet mes SHBA-së dhe Rusisë për një arkitekturë të re të sigurisë në Evropë, pasi kjo çështje nuk lidhet vetëm me garancitë e sigurisë për Ukrainën.
Në të njëjtën kohë, të dërguarit amerikanë Jared Kushner dhe Steve Witkoff, pas bisedimeve në Abu Dhabi, zhvilluan një takim me presidentin rus Vladimir Putin në Moskë. Më pas, ata udhëtuan drejt Dublinit, ku u takuan me Zelenskyn.
Moska kërkon që në negociata të diskutohet edhe çështja e sigurisë në Evropë dhe ka përsëritur kërkesën për garanci me shkrim nga NATO se aleanca nuk do të zgjerohet më tej. Por presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, theksoi se e ardhmja e sigurisë evropiane nuk mund të diskutohet dhe të vendoset pa përfshirjen e vetë Evropës.
Ai kujtoi se Rusia ka cenuar sigurinë e kontinentit përmes përdorimit të forcës, duke kulmuar me pushtimin e Ukrainës. Costa shtoi se Evropa i ka lënë pas periudhat e perandorive dhe zonave të ndikimit, duke i cilësuar ato si pjesë të së kaluarës.
Edhe përfaqësuesit amerikanë kanë shprehur mbështetje për përfshirjen e evropianëve në negociata. Jared Kushner tha se një format më i gjerë bisedimesh mund të ndihmojë në zgjidhjen e çështjeve të mbetura pezull. Megjithatë, Moska vijon të kundërshtojë përfshirjen e drejtpërdrejtë të vendeve evropiane në tryezën e negociatave.
Gjatë samitit në Dublin, Zelensky zhvilloi gjithashtu një takim me disa prej liderëve kryesorë evropianë dhe përfaqësues të institucioneve ndërkombëtare. Në takim morën pjesë kryeministrja italiane Giorgia Meloni, presidenti francez Emmanuel Macron, kancelari gjerman Friedrich Merz, kryeministri polak Donald Tusk, kryeministri kanadez Mark Carney, përfaqësuesja e lartë e BE-së për politikën e jashtme Kaja Kallas, presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen, Antonio Costa dhe sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte.
Diskutimet u përqendruan te forcimi i mbrojtjes ajrore të Ukrainës, mbështetja energjetike përpara dimrit, ndërtimi i strehimeve të reja, garancitë e sigurisë dhe ndihma financiare për Kievin.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, njoftoi se më 22 nëntor, përpara samitit të BE-së në fund të muajit, do të prezantojë paketën e 22-të të sanksioneve ndaj Rusisë. Ajo do të paraqesë gjithashtu një propozim për një kredi prej 45 miliardë eurosh, e nevojshme për të mbuluar deficitin financiar të Ukrainës gjatë vitit 2027.
Ndërkohë, propozimi për caktimin e një të dërguari të posaçëm evropian për Ukrainën, i ngritur nga kryeministrja italiane Giorgia Meloni në një letër javën e kaluar, pritet të diskutohet në takimin e liderëve të BE-së.
Costa tha se Bashkimi Evropian, në bashkëpunim me NATO-n dhe disa vende evropiane, po luan një rol aktiv në përpjekjet diplomatike dhe se po punon ngushtë me Ukrainën. Megjithatë, vendet evropiane nuk kanë ende një qëndrim të përbashkët për mënyrën se si duhet të përfaqësohen në negociata.
Kancelari gjerman Friedrich Merz mbështeti vazhdimin e formatit të njohur si E3, ku bëjnë pjesë Gjermania, Franca dhe Britania e Madhe, por propozoi që atij t’i bashkohen edhe Italia dhe Polonia. Sipas tij, një format me pesë përfaqësues do të ishte i përshtatshëm.
Nga ana tjetër, presidenti francez Emmanuel Macron theksoi se përmbajtja e negociatave duhet të përcaktojë edhe formatin e përfaqësimit. Kryeministri irlandez Micheál Martin, vendi i të cilit mban presidencën e radhës të Këshillit të BE-së, sugjeroi që përfaqësimi evropian të mos kufizohet domosdoshmërisht te një person i vetëm.
Ndërsa kryeministri estonez Kristen Michal propozoi që përfaqësues të Evropës të jenë vetë António Costa dhe Kaja Kallas.
Në këtë debat është përmendur edhe emri i Giorgia Melonit. Sipas analistit të Bloomberg, Marc Champion, kryeministrja italiane ka treguar se është e aftë të përballojë këtë rol dhe ka vendosmërinë e nevojshme. Si një tjetër emër të mundshëm, ai përmendi kryeministren daneze Mette Frederiksen, të cilën e cilësoi gjithashtu si një politikane të vendosur dhe pragmatike.
