Kryeministri kanadez Mark Carney po përpiqet të tërheqë deri në 1 trilion dollarë kanadezë investime gjatë pesë viteve të ardhshme, ndërsa Kanadaja përballet me pasojat e luftës tregtare me Shtetet e Bashkuara dhe kërkon të diversifikojë ekonominë e saj.
Dhjetëra investitorë të mëdhenj ndërkombëtarë janë mbledhur këtë javë në Toronto për një samit dyditor, ku qeveria kanadeze do të prezantojë më shumë se 160 projekte investimi në sektorë strategjikë, përfshirë minierat, energjinë, transportin, infrastrukturën dhe teknologjinë.
Në samit marrin pjesë drejtues të disa prej institucioneve më të mëdha të investimeve në botë, mes tyre Larry Fink, drejtori ekzekutiv i BlackRock, Jon Gray, president i Blackstone, si dhe drejtues të fondit sovran të Singaporit Temasek dhe fondit holandez të pensioneve APG Groep.
Sipas një burimi qeveritar, samiti pritet të shërbejë kryesisht për nisjen e negociatave dhe krijimin e partneriteteve, ndërsa marrëveshjet e mëdha të investimeve mund të kërkojnë 12 deri në 18 muaj për t’u konkretizuar.
Carney tha se investitorët që menaxhojnë më shumë se 120 trilionë dollarë kanadezë në asete po vijnë në Kanada për të parë nga afër mundësitë që ofron vendi.
Një pjesë e rëndësishme e projekteve lidhet me sektorin e teknologjisë. Lista e qeverisë përfshin 96 qendra të të dhënave në zhvillim, investime të mundshme në kompjuterikën kuantike të kompanisë Xanadu dhe projekte për qendra të mëdha të të dhënave të fokusuara në inteligjencën artificiale.
Në sektorin minerar është përfshirë edhe projekti Crawford Nickel, i cili synon të prodhojë nikel me karbon të ulët për përdorim në bateri dhe në prodhimin e çelikut të gjelbër.
Qeveria po promovon gjithashtu projekte të mëdha infrastrukturore. Mes tyre është një projekt për transport hekurudhor me shpejtësi të lartë mes Calgary dhe Edmonton, i cili kërkon rreth 900 milionë dollarë kanadezë financim.
Strategjia e Carney-t synon të zvogëlojë varësinë e Kanadasë nga ekonomia amerikane, ndërsa tensionet tregtare dhe tarifat e SHBA-së rrezikojnë të ndikojnë në eksportet kanadeze. Kryeministri ka kërkuar ndërkohë forcimin e marrëdhënieve ekonomike me Evropën, Azinë dhe Lindjen e Mesme.
Investimet e huaja direkte në Kanada janë rritur që nga viti 2022. Të dhënat qeveritare tregojnë se flukset mesatare tremujore arritën rreth 23 miliardë dollarë kanadezë në vitet 2024 dhe 2025, ndërsa këtë vit kanë arritur rreth 20 miliardë dollarë kanadezë deri tani.
Megjithatë, një pjesë e madhe e këtyre investimeve lidhet me bashkime dhe blerje kompanish ekzistuese, ndërsa investimet në projekte të reja, si fabrika dhe depo, nuk kanë shënuar rritje të madhe që prej ardhjes së Carney-t në pushtet.
Kryeekonomisti i BMO Capital Markets, Doug Porter, paralajmëroi se tërheqja e investimeve të reja mund të jetë e vështirë për një ekonomi të pjekur si ajo e Kanadasë.
Ndërkohë, sektori financiar kanadez ka njoftuar angazhime të reja për mbështetjen e ekonomisë. Royal Bank of Canada ka deklaruar se do të investojë 1.4 miliardë dollarë kanadezë në kompanitë e teknologjisë, Bank of Montreal deri në 70 miliardë dollarë në sektorë kritikë, ndërsa CIBC dhe Sun Life kanë premtuar përkatësisht 2 miliardë dhe 5 miliardë dollarë kanadezë për mbështetjen e sektorëve strategjikë.
Për qeverinë Carney, objektivi është që kapitali ndërkombëtar të mos kufizohet vetëm te blerja e kompanive kanadeze, por të financojë projekte të reja që rrisin kapacitetin prodhues, teknologjik dhe infrastrukturor të vendit.
