Pas 12 vitesh në fuqi, qeveria po rishikon ligjin “Për Nëpunësin Civil” duke krijuar më shumë hapësira për të rekrutuar punonjës të kualifikuar nga sektori privat, rishikohet formula e testimit për punonjësit e administratës si dhe ndryshon struktura e pagës.
Për shkak edhe të mungesës së punonjësve sidomos të kualifikuar, në projektligjin e hedhur për konsultim parashikohet që 1 në 2 punonjës të administratës të rekrutohet nga jashtë shërbimit civil, ndryshe nga sa ndodh aktualisht. Pra do shtohet rekrutimi i të kualifikuarve nga sektori privat.
“Kufiri prej 20% i kandidatëve për pranim nga jashtë shërbimit civil, i vendosur si kufi limit dhe i miratuar çdo vit nga qeveria është propozuar të rritet deri në 50%. Praktikisht 1 në 2 pozicione vakante do të ketë mundësinë të presë kandidatë nga jashtë shërbimit civil në procedurat e pranimit për të gjitha pozicionet menaxheriale”, thuhet në relacion.
Po ashtu do të ndryshojë mënyra e testimit. Nuk do të jetë më proces që kryhet nga DAP-i, por do të ngrihet komisioni kombëtar për testimin me 7 anëtarë, me mandat 5-vjeçar, me përfaqësim nga qeveria, institucionet e pavarura dhe qeverisja vendore.
Ndryshe nga ligji aktual, me ndryshimet e reja nëpunësi do të jetë i mbrojtur edhe kur u ka shkaktuar një dëm personave të tretë, jo për faj të tij. Përveç rasteve ku veprimi i nëpunësit është personal, në rastet e tjera përgjegjësia e dëmit mbahet nga institucionit.
“Në rast se një nëpunës dënohet nga organet gjyqësore për një veprim të kryer gjatë ushtrimit të funksioneve të tij, dhe kur nuk është vënë re një veprim apo akt përtej funksioneve të tij normale, institucioni publik do të jetë përgjegjës për pagesën e dëmit me të cilin është dënuar nëpunësi”, thuhet në nenin 33 të rishikuar.
Kurse sa i takon pagës, shtohet elementi i vjetërsisë së përgjithshme në punë (deri tani ishte vjetërsia në shërbim civil), që nuk është i parashikuar aktualisht, si dhe vendoset shpërblimi vjetor mbi bazën e vlerësimit të performancës.
Po ashtu lehtësohen kushtet për të transferuar nëpunësin civil për një periudhë edhe më të gjatë se 2 vjet për nevojat e institucionit apo shtetit, në një organizatë ndërkombëtare, në të cilën Republika e Shqipërisë është anëtare, qeveri të huaj, në një institucion kombëtar jashtë Shqipërisë apo institucion ndërkombëtar. Ky ndryshim bëhet duke pasur parasysh perspektivën e anëtarësimit të Shqipërisë në BE.
Rregulla të reja janë parashikuar edhe në aspektin e zbatimit të vendimeve gjyqësore për largimet e padrejta nga puna në rastet kur gjyqi fitohet nga nëpunësi. Me ndryshimet e reja përcaktohet se nuk do të merret pëlqimin i nëpunësit që ka fituar gjyqin, për pozicionin e ri që do të ketë në administratë. Ky ndryshim thuhet në relacion bëhet për shkak se: “ata nuk kanë pranuar të emërohen as në pozicione të tjera, duke pretenduar pozicionin e mëparshëm, pavarësisht se ai pozicion nuk ekziston, dhe pavarësisht se pozicioni që ju është ofruar ka qenë i të njëjtit nivel me atë që ka pasur më parë”.
Gjithashtu në projektligj theksohet se në rastet kur nëpunësi ka vijuar të punojë në një pozicion tjetër në administratë deri në momentin e rikthimit në detyrë, ai do të përfitojë vetëm diferencën ndërmjet pagës së pozicionit të fundit me pagën aktuale.
“Kjo diferencë i paguhet gjyqfituesit vetëm kur paga e fundit si nëpunës civil është më e lartë sesa paga që ka përfituar apo po përfiton nëpunësi në institucione të tjera”, thuhet në relacion.
Shtohen edhe masat disiplinore që do të vendosen para së të largohen nëpunës nga puna. Nëse aktualisht një nëpunës largohet nga puna pasi merr vërejtje, i mbahet 1/3 e pagës deri në gjashtë muaj, pezullohet ngritja në detyrë dhe largimi më pas, ndërsa me ndryshimet e propozuar shtohet edhe dhënia e paralajmërimit, më pas largimi.
