Nuk është përkeqësimi i klimës së biznesit në vend, por shtimi i kriterit të “pasjes së një burse aktive”, ai që ka penalizuar Shqipërinë në raportin e “Doing Business 2020”.
Kriteri i ri përcakton se “nëse një vend nuk ka një bursë aktive të letrave me vlerë, me të paktën 10 firma joshtetërore”, merr zero pikë në këtë seksion.
Zero pikë në këtë seksion mblidhen me piket e cdo seksioni tjeter, duke bërë që në pamje të parë të duket sikur vendi ka pësuar një regres, edhe pse ne teresine e kritereve te tjere kemi shenuar rritje.
Ndryshimi i papritur i metodologjisë nga “Doing Business” këtë vit ka lënë një shije të hidhur për të gjithë ekonomitë e vogla në botë, të cilat nuk kanë kushtet për të krijuar bursë kombëtare.
Në Shqipëri, ideja e krijimit të një burse është debatuar që në fund të viteve 1990, por natyra e kompanive të mëdha shqiptare, që në shumicën e rasteve kontrollohen nga një person ose nga një grup personash të njohur midis tyre, e ka bërë gjithmonë të pamundur ngritjen e një burse efektive ku aksionet të shiten e të blihen lirisht.
E njëjta gjë është e vërtetë edhe për vendet e tjera të rajonit, me përjashtim të Serbisë që ka një bursë aktive që prej vitit të largët 1894.
Rrjedhimisht, përvec Serbisë që rritet me 4 vende, të gjithë të tjerët janë me rënie në këtë renditje.
Përsa i përket kritereve që përdoreshin në vlerësim deri vitin e kaluar, vendi ynë vijon të permiresohet.
Në të Bërit Biznes 2019, Shqipëria arriti të grumbullojë 67 pikë, ndërsa në të njëjtët elementë, ne te Berit Biznes 2020 vlerësohemi me 67.7 pikë.
Kjo do të thotë që me të njëjtën metodologji, Shqipëria (e 63-ta vitin e shkuar) mund te kishte përmirësuar pozicionin e saj më të mirë historik (vendi 58, në 2016).
Në terma absolutë, për vitin aktual që përfshihen në “Doing Business 2020”, Banka Botërore përgëzon vecanerisht vendin tone ne dy aspekte kyçe, për përmirësimin e treguesit të furnizmit me energji elektrike, si dhe në lehtësimin e procedurave për hapjen e një biznesi.
Gjithashtu, Shqipëria shënon përmirësim në indikatorë të tjerë kyç, si lehtësia e regjistrimit të pronës, pagimi i taksave dhe tregëtia ndërkufitare.
Pavarësisht rënies së shënuar këtë vit, Shqipëria mbetet në nivel të ngjashëm me disa prej ekonomive më të mëdha në botë, pavarësisht se këto vende marrin shumë pikë nga bursa (konkretisht Italia 58 apo Greqia 79).
Historikisht, vendi më i keq për Shqipërinë u shënua në vitin 2013, me vendin e 108 në botë (më i keqi në Europë) dhe më i miri në vitin 2016, me pozicionin e 58. Në renditjen e re, jemi tanimë të 82-tët.
Raporti i “Doing Business” ndërtohet mbi një metodologji që vlerëson burokracitë, kriteret e licensimit dhe operimet në treg të një biznesi. Fakti që Shqipëria ka ekonominë me rritjen më të madhe në rajon, si dhe papunësinë e dytë më të ulët në Ballkan, nuk ka asnjë ndikim në vlerësimin final./Lexo.al
